1
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ŋîœģ îŪîĒē îĐ-2021
/ 5  îœļîœļîĢîœ“
î›ļ îœģ î›ĶîœēîŪ
(î›Ļîœļ î›ĩ îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ)
 îœŪ  : 3 î›ŧîœļ. î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî›ļ:75
: îŪîœļî›ļ î›đ îœļ î›ļ îœļ î›ļ î›ļ îŪîĒē î›―îœēîœļ  î›ļîœē   îî›― îŪîĒē  î›ļîĨĄ  îî›―îœ™  îŪîĒē îœŪî›ļ 
î›đ îœļ  îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
 -î›ļ
1. îœēîœļîœŪ  îœļ  îœđ? î›Ļî›ļîœļ îœŪî›ļ  î›ĩ î›ŋî›ļ î›Ļî›ļ î›ļîœŪîŪ î›ļ îœļ î›ļîœļ  îœļ 
î›―î›―  î›ļîĨĄ
2. î›Ļîœļ î›ļ îœē î›ĩ   î›―î›―  î›ļîĨĄ   , îœđîœŪî›ļ î›ŋ  î›Ļî›ļ îœģîœŪî›ļ  
î›―î›―  î›ļîĨĄ
 -
3. î›Đîœļ î›ļ îœē î›ļîœđ îœļ î›Đ î›ĩ  î›ļîœđ îœļ î›ļîœŪîŪ ? î›Đîœļ î›ļîœļ îœŪîœŪ   î›ĩ
î›ŋî›ļ îŪî›―îœŪ îœŪîœŪ î›Đîœļ îœļ î›ī  î›―î›―  î›ļîĨĄ
4. îœŪîĄŧîœŪî›đ http îœŪîœŪ î›ļîœļ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ  î›―î›―  î›ļ: GET, HEAD, POST. PUT,
DELETE, TRACE, OPTIONS, CONNECT î›ĩ PATCH. î›Ļ îœļ î›ļîœ―îœ‹  îœŪîœŪ îœēîœŪ î›ļ  îœđ?
î›ĩ ?
2
î›ĐîœĒ2îœŪ
 -
5. "FTP" îŪî›ļ  îœđ î›ĩ  TCP/IP îŪî›ļ î̐îœđî›ļ  î›ļ  îĢ•îœ‡ îœđ? î›Ļî›ļîœļ îŪî›ļ  î›ĩ
FTP îœļ îœŪ îœē îœē  î›―î›―  î›ļîĨĄ
6. "îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ" îœļ î›ļ    îœđ? îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœļ  îœļ
îœŪîœŪ îœļ   î›―î›―  î›ļ î›ĩ î›ļ îœē î›ļîĨĄ
 -
7. îœļ î›Ļ  îœđ?   îœŊîΊîĒī  î›Ļî›ļîœļ   î›―î›―  î›ļîĨĄ î›ļ  îœļ î›Ļ î›ļ
îœŪî›ŋ î›Ļ î›ļîœļ î›ĩ îœŪî›ļîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ î›―îœ“îœ†îœžîƒ î›ļ îœŪî›đ î›ĩ   îĨĄ
8. HTML îĢŒîĄ  îœŪîĄŧîœŪî›đ î›ļîœļ   î›―î›―  î›ļ:
(I) îœđ îœŪîœļ 
(ii)   îĢĒ 
(iii) îœļ îœđ.
3
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ŋîœģ  îĐ-2021
/ 5  îœļîœļîĢîœ“
î›ļ îœģ î›ĶîœēîŪ
(î›Ļîœļ î›ĩ îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ)
 îœŪ  : 3 î›ŧîœļ. î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî›ļ:75
: îŪîœļî›ļ î›đ îœļ î›ļ îœļ î›ļ î›ļ îŪîĒē î›―îœēîœļ  î›ļîœē   îî›― îŪîĒē  î›ļîĨĄ  îî›―îœ™  îŪîĒē îœŪî›ļ 
î›đ îœļ  îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
 -î›ļ
1. îœēîœļîœŪ  îœļ  îœđ? î›Ļî›ļîœļ îœŪî›ļ  î›ĩ î›ŋî›ļ î›Ļî›ļ î›ļîœŪîŪ î›ļ îœļ î›ļîœļ  îœļ 
î›―î›―  î›ļîĨĄ
:îœēîœļîœŪ  îœļ (BBS) î›ēî›Ļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ î›ļ îŪîœŪî›ļ  îœđ î›ŋ î›ļî›ī î›ļ
î›ļ îœģ, îœļ î›ĩ îœļ î›Ļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ, îœļ  î›ļîœļ î›ĩ îœĨî›Ļ
î›ļ -îŪ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ îœļ îŪîœŪ 1970 î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ î›Ķ îœļ 1990 î›ļîœļ î›ļ
î›ļ îœŪîœļ  îœļ î›ļîœŪîŪ , î›ŋ î›ŋ î›ļîœļ î›Ļîœļ î›ļîœļ îœļ îœļ îœļ îœŪîœŪî›ŋ îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļîœļ îœŪ
 îœļîœĨ îŪ î›ļ îĨĄ
  îœđ?
BBS î›ĶîœŪ  îœļ î›ļ  îœđ îœŪî›ŋîœļ îĒĐ îœļ î›ĩ îœĨ î›Ļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ  î›ļ
î›ļîœļ îĨĄ î›ļ  î›ļîœļ îœļ î›ļîœļ , î›ļ î›ŋîœŪî›ļ îœļ î̐ î›ĩ îœĪ î›ļîœļ , îœŪî›ŋ
îœļ îœļî›ŋ î›ļîœļ  î›ĩ îœĨî›Ļ   î›Ķ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ î›ļîœē î›ū BBS îœļ îĒîœąîĄ˜îœļ îœļ-
îœŊ îœļ î›ļ   îœŪî›ļ, îœŪî›ŋîœļ î›ļî›ī î›ļîœļ îœîœąî›― îœē î›ļ  î›ļ îœĪ îœļîœļ 
 îœŪîĨĄ îœē îœŪ  îœļ î›ĩ î›ļ îœģ î›ļ îœîƒî›―îœ­îœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îĒīî›ļ î›ļî›ļ
 î›ļîœļ î›ļ  îŪ  î›ļ îœģ î›ļîœļ îœšîœ―î›ļ î›ļîœļ îœîœąî›― î›ļîœŪîŪ îĨĄ
 BBS, îœŪî›ŋî›ļ  "CBBS" (î›ļîĪąîĄ—îœģî›ļîœī  îœēîœļîœŪ  îœŪîĢîœ‘) , 1978   îœŪîĒîĢîîœîœ‹ î›ĩ
 îœē    îĨĄ î›Ļîœļ î›ļîœļ îĢ•îœ­îœ‹îœąîœ’ î›ļ îœģ îœšîœ―îœŪî›ļ îœģ î›ļ îœļ îœģ î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹
4
î›ĐîœĒ2îœŪ
 î›ļîœļ   î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ   , î›ĩ  îœŪîœ™î›―îœ­îœ“ î›ļî›ļ îœē  îœļî›ŋ îœļ îœđ 
, îœŪî›ŋîœļ î›Ķ îœēîœŪ   BBS îœŪîĢîœ‘ î›ļ îŪ îĨĄ
îœēîœļîœŪ  îœļ î›ī î›ļ îœŪî›ļ 
BBS î›ļîœļ îœē îœŪ , îœļ îœēîžĨ  îœļ îĢ•îœ­îœ‹îœąîœ’ îœē î›ļîœļ   î›ļ î›ļîœļ îœļîĨĄ î›―îœģîœŪî›ļ
î›ļ îœĨ î›Ļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ  î›ļîœļ îœļ, î›ĻîœŪ î›ĶîœŪî›ļ BBS î›ūîœļ, îœļîĐ îœģ
î›ļ îœļ îŪ î›ļîœļ îœļîĨĄ îœŪî›ļ, î›ŋîœđîœļ-î›ŋîœđîœļ î›ļî›ļ îœŪî›ļîœŪ î›Đ î›ĩ îœļ î›ĶîœŪî›ļ  îœļ ,
BBS î›ļ î›ļîœŪîŪ îœĪ î›ĐîĨĄ 1980 î›ļîœļ î›ļ , BBS îœŪîĢîœ‘  î›ĶîœŪî›ļ îœŊîĒšîœī  îœēîœŪ îœŪ
îœļ , î›ŋîœđîœļ îœĨî›Ļ îœļîœŊ, î›ēî›Ļ îœļ î›ĩ  î›ļ îœŪî›ļ ANSI îœļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ
îĪîœŪîœĨ îĨĄ
1980 î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ î Ŋ î›ļ, îœŪîœĨîœļ î›ŋîœđ îœļîœŪî›ļ  î›ļî›ļ îœļ îœŪîœŪ BBS î›ļ î›ļ îœģîœļ îœļ î›ŋîœēîœĢîœļ
î›ļ î›ĶîœēîœŪ , îœŪî›ŋîœļ î›ļ îœŪîœŪ îœļîĐ  îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļîœļ   îĨĄ BBS î›ļîœļ î›Ļ î›Ķ îœļ
îœĢîœļ, îœđîœŪîĒ·î›ļ îœļî›ļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ĶîœēîœŪ , î›ŋ î›ļ î›ŋî›ļ  î›ļ î›ļîœļ îœļ î›ĩ
  î›―î›―îœ­îŠî›ī   îœļ î›ļîœļ îœļîĨĄ îœļ î›ļîœŪîŪ BBS îœļî›ļ  îœļ î›ļ îœŪîœĨîœļ  1990 î›ļîœļ
î›ļ î›ļîœļ î Ŋ î›ļ 35,000 îœļ î›ĶîœŪî›ļ  îœļ
1990 î›ļîœļ î›ļ î›ļ îœē  îĒ’îŠ î›Ļ îœļ î›ļîœļ  î›ļîœļ , BBS îœŪîĢîœ‘ î›ēî›Ļ îœļîœĨ 
îœŊîœŪ îœļ îœļîĨĄ 1993  îœĒîœļî›ļ î›ŋîœđîœļ îĪîœŪîœĨî›ļ îœĒ î›ļ îœē îœļ î›Ļîœļ î›ļîœļ  î›ļ
î›ļ  î›ļ îœĪ îœŪ, îœŪî›ļ î›Ļîœļ BBS îœļîœĨ  îœļ î›ĻîĢ‘îœļ îœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ îœļ-
îœŊ îœŪîĢîœ‘ î›ļ îœē  î›ĶîœŪî›ļ î›ļ-î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ĻîœĨîœļ  îŪ îœŪî›ļîĨĄ
î›Ļ î›ĶîœŪ  îœŊî›ļ  îŪîœŪ î›ļîœļ   îœļ-îœļ îœŪ îœļî›đ î›Đ îœŪî›ļ î›Ļîœļ
, îœļî›Ļ î›ĩ î›Đîœļ î›ŋ î›ļîœļ î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ î›ĶîœŪî›ļ îœē  îĨĄ
 î›ļ î›ļîœŪîŪ  ?
1990 î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ î›Ķ î›ĩ 2000 î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ îŪ   îŪîœŪ î›ļ î›ļîœŪîŪ  îœŪ
îœļ î›ļîœļ î›ļî›Đ î›ļ :
1. î›Ļîœļ î›ļ îœŪî›ļ :1990 î›ļîœļ î›ļ  î›Ļîœļ î›ļîœļ îœļî›ŋ îœļ îœŪîĢ‘îœ­îœ“ îœļ îœđîœŪîĒ·î›ļ î›ŋî›ļ î›ļ
îœŊ îœî îƒî›― î›ļ   îœŪ, îœŪ îœŪî›ļ îĒĐ BBS îœŪîĢîœ‘   îœŪî›ļîĨĄ îĒ’îŠ
î›Ļ îœļ îœļ î›ĶîœŪî›ļ BBS   î›ŋîœļ îœļ î›ūîœļ, î›Ķ- îœē î›ļ îœē  î›ĶîœŪî›ļ
î›ļ î›ĩ îœģî›―îœ‹îœ­ î›ļ îĒĐî›ļ îœî îƒî›― îŪ î›ļîĨĄ
2. îĪ îœŪî›ļ îœģî›ŋ î›Ļîœļ : îŪîœŪî›ļ BBS îœŪîĢîœ‘ îœļ-îœŊ îœļ, îœŪî›ŋî›ļîœļ îœŪ
î›ļî›ī î›ļ î›ļîœē î›ū î›ļî›ļ îœŪîœļ î›ļ îĒīî›ļ  îĨĄ î›Ļîœļ, îœŪîœļ 
îœļ îĪîœŪîœĨî›ļ îœĒ î›ļîœļ  î›ļîœļ , î›ēî›Ļ îœļîœŪîœļ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ î›ŋ î›ĩ îœļîĐ
î›ļî›ļ  îœŪ, îœŪî›ŋîœļ BBS î›ļ îœē  î›ĶîœŪî›ļ îĒĐî›ļ î›ļ î›ļîœŪ îĨĄ
3.  îœŪ î›ĩ îœ‘îƒî›―:î›ĐîĢ™îœļ, îœļ îœēî›ļ î›ĩ îœļîœŪ î›ŋîœđîœļ îœļ îœļ  î›ŋîœđ 
îœēîœŪ îŪ î›ļ, îœļîœŪî›ļ  îœĢîœļ îœđîœļ îĨĄ î›Ļ îœļ îœļ î›ļî›ī î›ļ î›―î›―îœ­îŠ î›ĩ
îĒîœąîœ‘îœąîœŪ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ îœģ î›ļîœļ  îœĢîœļ î›ļ îœļ î›ŋîœēîœĢîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ ,
îœŪî›ŋîœļ  îœŪîĢîœ‘ î›ļîœļ îœļ-îœŊ, îœģîœļîœļ î›ļîœļ î›ļ îĒīî›ļ î›ļ  î›Đ
5
î›ĐîœĒ2îœŪ
4. îœļîœĒ î›ļîœļîœŪ: BBS îœŪîĢîœ‘  îœļ î›ļ îœŪ î›Ļîœļ î›ļ îœē   îĨĄ BBS î›ļîœļ
î Ŋ îœļ îœĢ îœĨî›Ļ î›ļ îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ î›ļîœļ  î›ŧ  î›ļîœļ îœļ, î›ŋîœŪî›ļ î›Ļîœļ î›ļ îœļîœĒ îœŪ
îœļ îœĨî›Ļ î›ļ î›ĩ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ĶîœŪî›ļ îœ‡îŸ―îœ­îœ•   î›ŋ 
 î›ļ îœŪ 
î›Ķ îœŪ î›ļîœļ î›ŋîœģ, BBS îœŪîĢîœ‘ îœļ î›ŋ îœļ   îœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ î›ļî›Đ î›ēî›Ļ
îœîƒî›―îœ­îœ“ îœļîœĨ î›ļîœļ îœŪ  îœđ îœŪî›ļîĨĄ îœĨ, î›ēî›Ļ îœē î›ĩ  î›ļ îœŪî›ļ 
îœŪ îœļîœĨ  BBS î›ļîœļ   î›ļîœē î›ū  î›ļîœļ , î›Ļ îœļ  îœŪî›ļ îœļ î›ļ
î›Ļîœđ, îœđîœļîœŪî›ŋ î›ĩ îœĨî›Ļ îœļîœŊ î›ļ î›ļîœđ îœļ îœēîœŪî›ŋî›ļ îœļ îĨĄ îĢ‘îœ™ , î›ļîœē î›ū îœŪîœŪîĒž BBS
îœŪîĢîœ‘ î›ŋ  îœ‘îœ―î›ŋîœģ , î›ŋ îœļ îœē î›ļ îœļ î›ļîœļ  î›ŋ îœĢîœļ, îœēîœŪî›ļ îœļîœĨ î›ļîœļ  î›ļ
îœē  BBS îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ  î›ĩ îœĨî›ļ î›ļ  îœļîœļ îĨĄ
îœŪîĒšîœœîŠ î›ļîœļ îœ‡îœ―îœ“ ,îœŪî›ļ  îœŪîĢîœ‘ î›Ķ îœļ î›ļ  îŪî›―îœŪ    , îœļîœŪî›ļ
îœŪîœŪî›ŋ îœēîœŪ  î›ļîœļ îŪ î›ļ î›ļ î›ļî›ļîœļ  î›ļ î›ŋ î›ļîĨĄ îœļ î›ēî›Ļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļîœļ î›ĶîĪîœģ
îœļ, î›ĩ î›ļ  î›ŋ  îœŪî›ŋ î›ēî›Ļ îœē   îœļîœļ ,  î›ŋîœŪ îœđ
2. î›Ļîœļ î›ļ îœē î›ĩ   î›―î›―  î›ļîĨĄ   , îœđîœŪî›ļ î›ŋ  î›Ļî›ļ îœģîœŪî›ļ  
î›―î›―  î›ļîĨĄ
: î›Ļîœļ î›ļ îœē î›ĩ 
î›Ļîœļ î›ļ îœŪî›ļ îœđîœŪî›ļ î›Ķîœē î›ĩ îœđ î›ŋ  î›Đ îœļ îœŪîœŪ îœđîĨĄ  î›ļ 1950 î›ļîœļ
î›ļ î›ļîœļ î›Ķ   îœēî   î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹ îœē î›Đ, î›ŋ î›ĶîœļîœŊî›ļ îœļ îŪ  îœŪ îœļ î›ļ
î›ļî›ī îœļ îŪîœļîœŊ îĨĄ î›ŋ , î›ĶîœļîœŊî›ļ  îœŪ îœļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ îœ•î›―îœąîœ•îœ­ îœļ îœļ î›ļî›ļ
îœ‹îœ™îœ­î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ îœļîœī î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îĪū îœŊîœ“îœî›―îŠ îŪî›ŋîœļ î›ŋ (ARPA) î›ĐîĨĄ 1960 î›ļîœļ î›ļ î›ļ,
ARPA îœļ î›ļ îœŊî›ŋ îœē î›ļ î›ŋ   î›Ļîœļ  îœŪî›ļîœŪ î›Đ, îœŪî›ŋîœļ ARPANET î›ļ î›ŋ îœđ, î›ŋ
îœŪî›ļ îŦî›ļîœī  î›ļîœļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ îœŪ  î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ 
î›ļ îœģ î›ļ î›ļ îœļî›ļ îœđîĨĄ ARPANET    îœîƒî›―îœ­îœ“ 1969   î›ŋ î›ļîœđ îœŪîœŪ
îœŪîĒ·îœŪî Ļ,   îœŪî›ŋîĒĪ (UCLA) î›ĩ î̐îœđ î›ļîœļ î›ļ îœģ îœļ  îœļ "îœŪ" î›ļ -
îŪ îœŪî›ļ, îœŪî›ļ îœŪîĢîœ‘ î›ļîœļ   î›Ķ î›ļ îŪîœŊ î›ļîœļ î›ļîœļ  îĒîœđ   îĨĄ
ARPANET î›ļ   îœļ îœģ îœ‹îœ™îœ­î›―îœ­îœ“ îœđî›ļîœļ  îĢĒîœŪî›―îƒî›š , î›ŋ îœļî›ļ  îœļî›ŋîœļ îœļ îœļ
îœļ î›ļ î›ūîœļ îœđî›ļîœļ   îœĢîœļ î›ļ î›ļ îœŪîœŪ îĨĄ î›Ļ îœŪîĒšîœ­îœ“ îœļ îœēîœŪîœŪîĒŪ îœŪî›ļ îœŪî›ļ îœļî›ļ î›ļîœļ
îœŪîĪîĢ‘ îœŪîĢĢ î›ļîœļ  îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ îœŪ îœļ  îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđ, îœŪî›ŋîœļ î›ļîœļîœŪ  
îœđîĨĄ 1970 î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ î Ŋ î›ļ, î›ļ îœģ î›ļîœļ îœîœąî›― îœļ î›ļ îŪ î›ĶîœŪî›ļ î›ŋ   , îœŪî›ŋî›ļ
îĩîœļ îœŪ îœļîœĨ î›ĩ  î›ļ î›ļ î›ŋ îœđ, îœŪî›ŋîœļ îœŪ î›ļ  îŪî›ļ/î›Ļîœļ îŪî›ļ
(TCP/IP) îœļ îœŪî›ļ - î›ŋ îœŪî›ļ î›ŋ    îœļ  îœģ îŪî›ļ îœđ
6
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ŋ  îœŪî›ŋ î›Ļîœļ î›ļ î›ŋîœļ ,  1990 î›ļîœļ î›ļ î›ļ îœē î›ļ    î›ŋ CERN î›ļîœļ
î›ļ îœģ îœđîœŪî›ļ îœŪ - îœļ îĒ’îŠ î›Ļ îœļ (WWW) î›ļ îœē î›ļ îĨĄ î›Ļ î›Đ îŪ îœļ
 î›ļ î›ŋîœđî›ļ î›ŋîœđîœļ îœļ îœĒ î›ļîœļ î Ŋ îœļ îĢ‘îœ­îœ™îœļîœĒ î›ļ îœŪî›ļ î›ļîœļ î›ĩ î›ŋî›ļ î›ļ îœî îî›―îœ‹îœļ î›ļ
î›ĶîœēîœŪ , îœŪî›ŋîœļ   îœļîĢ‹îœļ  î›ļ 
1990 î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ î Ŋ î›ļ, îĒ’îŠ î›Ļ îœļ îœļ îœđîœŪîĒ·î›ļ îœîƒî›―îœ­îœ“  îĒîœŪ   , îœŪî›ŋî›ļîœļ îœŊîĢĒ
îœļî›Ļ, î›đî›ŋ î›Ļî›ŋ î›ĩ îœŪî›ļ îœļ î›ļ îœŪî›ļ îĨĄ
îœđîœŪî›ļ î›ŋ  î›Ļîœļ î›ļ îœģîœŪî›ļ
î›ŋ, î›Ļîœļ îœđîœŪî›ļ î›ŋ î›ļîœļ   îœģ  î›ĶîœŊ îœđîĨĄ î›Ļî›ļ îŪ îœîƒî›―îœ­îœ“, î›đ, îœŪ,
î›ŋ î›ĩ  î›ļ îœŪî›ļ îœŪî›ŋî›ļ  îœŪ îœŪîœŪ îœēî›ī î›ļ îŪîœŪ î›ļ îœđîĨĄ îœģ îœŊîœ“îœî›―îŠ
î›ļîœļ î›Ķîœē, îœŪ î›ļ îœē, îœŪî›ļ î›đ, îœŪî›ļîœļ î›ļ  î›đ î›ĩ  î›ļ îœŪî›ļ
î›Ķî›Ļ îœļ î›ŋîœđ îœŪîœŪîœŪ î›ēî›Ļ  î›Đ îĨĄ  î›ļîœļ îœŪ, 55% î›Ļîœļ î›ļ
îœŪîĒîœžîƒ  î›ļîĒ î›ļîœļ îœŪ î›ēî›Ļ îœŪî›ļ î›đîœļ , î›ĩ 44% îœŪî›ļ  î›ĩ îœŪ îœē îœŪîœŪî›ŋ
 îœļ î›ļîœļ 
î›Ļîœļ î›ŋ   îœģ îœģîœŪî›ļ îœŪ îœđîĨĄ 46% îœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ î›ļ î›ēî›Ļ îœļîœŪ 
îœŪ îœļ  î›ĩ 23% î›Ļîœļ î›ļîœļ îœĒîœŊ   îœļîœŪ îœēîœļ 
îĢîŒîœąîœŪ îœļ , î›ļî̐ î›ĩ YouTube î›ŋîœđîœļ îœļîœĨ î›ŋ î›ĩ î›đîœļ î›ļîœļ îœŪ  îŪ
î›ļîœļ îĨĄ î›Ļî›ļîœļ î›Ķ, Facebook, Instagram î›ĩ Twitter î›ŋîœđîœļ  îœŪ îœļîœĨ îœļ  î›ļîœļ
î›ļ-îœģîœļ îœļ îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļîœļ î›ĩ îœîœ‘îœ­î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ îœļî›đîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļ î›ļîœĨ  î›ļ  îœŪ îœđîĨĄ îœļ
îœļîœĨ îœĨ, î›Ķîœļ î›ĩ îĒĐ  î›ļîœļ  î›ļ îœē  î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļîœļ , îœŪî›ŋîœļ
îœđîœŪîĒ·î›ļ î›Ķ î›ļ  î›ļ îœĪ îœŪ îœđîĨĄ
î›Ļîœļ î›ĩ î›ļ 
î›Ļîœļ îœļ îœļîœļ îœŊîΊîĒī î›ļ   îœŪ îœđîĨĄ îœģîĢ• î›ļ, î›ēî›Ļ  î›ļ î›ĩ
 îœđî›ļ î›Ķ î›ļî›Đ î Ļ    î›Đ îĨĄ î›ļîœ‘îŠî›―îœ­îœ“îœą îœŪîœŪ îœļ   î›ļ î›ļîœļ ,
îĢ‘îœŪî›ļ   îœĨî›Ļ  î›ļ î›ļîœļ  î›ĩ îœĒîœģ  Microsoft  î›ŋîœđîœļ îœŪ î›ļîĪĒî―î îœŪ îœģ
î›ļîœļ î Ŋ îœļ î›ŋîœēîœĢ î›ļîœļ îĨĄ î›Ļ îœ•î›―îœąîœ•îœļ îœļ îœđîœŪîĒ·î›ļ  î›ļ   îœŪ îœđ, îĐ  î›ļ
î›ļ  îœđ î›ĩ î›ļ  îœē îœŪî›ļ îœđîĨĄ
î›Đ-î›ļ î›ļ î›ĩ  îœļîĐ îœđ îœŪî›ŋîœļ î›Ļîœļ îœļ î›ļ  îœļ  îœŪ îœđîĨĄ Amazon î›ĩ eBay
î›ŋîœđ î›ļ îœŪ îœļ  î›ļ î›đ î›ļîœļ î›ļîœļ  îĒîœŪ   îœđîĨĄ  î›Ķ îœŪîœĨ î›ļîœē î›ū î›ļ
î›ļî›ļîœļ îœēîœŪ  î›ļîœļ  î›ļ îœĒ î›ĩ î›đ î›ļîœļ 
  îœŪî›ŋî›ļ î›ĩ  î›ŋîœŪî›ļ îŪ 
îĒĐî›ļ îœŪî›ŋî›ļ îĢ‘îœ“ , î›Ļîœļ îœļ îœģî›―îœ‹îœ­ î›ļ îœî îî›― î›ļ î›ļîœŪîĐî›ļ  îœŪ îœđîĨĄ îœîœ‘îœ­î›―îœ­îœ“,
îœŪîœģ îœļî›đ î›ĩ îœļ î›Ļîœļ î›ļîœļ îœļ îœŪî›ļ  îĒĐ î›ļîœļ îœŪ îĄĐ îĨĄ îœŪî›ļ, î›Ļî›ļîœļ
 î›Ķ î›―îœēîœ‹îœ―îœŪ   , î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ  îœģî›―îœ‹îœ­ î›ļ îŪ, î›Ļî›ļ î›―î“îœîœ“ î›ĩ  
îœŪî›―îƒîœ‡îœ­î›°î îĨĄ î›ļî›ī î›ļ î›ŋîœĢîœļ î›đîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ   îœŪ îĒŽîœžîœŊ î›ļ-
7
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›ļ îĒĐ î›ļ "îœŪîœĨîĒîœ“ "    î›ļîœļ , î›ŋ îœļ î›ļîœļ  î›Ķ î›ī î›ļîœļ î›Ķîœē
îĪ  îœļî›đ îœļ 
îœēîœŪ  î›ļ î›ļ î›ļ  î›Ļîœļ î›ļîœļ îœĪîœļ î›―îœ•îœ‹ î›ļîœļ  îœļ îœŪ îœĢ îœđ, î›đ îœ‡îœ―îœ“ 
î›Ļ îœē î›ĩ îœŪîœŪî›ŋ  î›ŋîœđîœļ îœē î›ļîœļ îœļ îĨĄ î›ŋîœđîœļ-î›ŋîœđîœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îœŪîœŪîœŪ
î›ĩ îœļ î›ēî›Ļ  î›ŋ  , îĒĐ îœļ î›ļ îœēîœŪ î›đ  îœĒ  î›ŋ  îœđîĨĄ
î›Ļ îœļ, îœîœžî›―îœ­îœ‹ î›ļ î›―îœžîœ“îœą î›ĩ îœļ îĒŸîƒî›ŧ î›ļîœē î›ū  î›đîœļ  î›ŋ îœļ  
î›Ļîœļ î›ē îœŪ (IoT) î›ĩ îœŪî̈ î›ļîœļ îœŪî›ļ 
î›Ļîœļ  îœŪî›ļîœŪ   îœđ, î›ĩ î›Ķ îœĢ î›ī  îœļ î›ļ îœđ î›Ļîœļ î›ē îœŪ (IoT) -
î›Ļîœļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ î›ŋ î›ļîœļ î›ļ î›ļ   î›ŋîœēîœĢîĨĄ îĢîœ­îœ‚îŠîœ™îœšî›― îœļ îœļî›ļ îœļîœŪîŊî›ŋîœļ î›ļ,
î›ļî›Đ îœŪî›Ļ î›Ķ î›Ļîœļ- , îœŪî›ŋîœļ  î›Ķ î›ĩ î›―îœēîœ‹îœ―îœŪ îœđ   îĨĄ îœļ îœļ  
IoT î›ļîœļ îœļî›ŋ îœļ îœĪîœļ î›ļ îĒƒîœąîœ‰ îœđ, î›Ķîœē îœđ îœŪî›ļ 2030 î›ļ 30 îœŪîœŪ îœŪî›Ļ î›ļîœļ  î›ŋ 
î›Ļî›ļ î›ŧîœļîœģ îĢĒî›―îœ­îœ•îœ‹, îĢĒîĢ– îœļ î›ĩ  î›ļ îœŪî›ļ  îŪ    îŪ îœĢîœļ, îœŪî›ļ
î›ļ îœđîœŪî›ļ î›ŋ î›ļîœļ îœēîœŪ îœ…îœ­îƒî›―îœļ  î›ĶîœŪî›ļ î›ļî›ļîœī   î›ŋ îœļîĨĄ
îœŪî›ļ, î›ļîœļîœŪ   îœī îœļ îœē î›ļîœļ îœļ  îœŪî›―îƒîœ‡îœ­î›°î  îœđ î›ļ îœđîĨĄ îœŪî›ŋîœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îœŪî›Ļ
î›Ļîœļ îœļ î›ŋîœēîœĢîœļ, îœļ îĒŸîƒî›ŧ î›ĩ î›Ļ  î›ļ î›ŋî›đ   îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îĨĄ î›ļ î›ĩ
î›ļî›ļ î›ļ îœŪ îœŪîœŪ î›ĩ îœ‹îœ™îœ­î›―îœ­îœ“ î›ļîœļ îœĒîœŊ î›Ļ îœē î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ļ  
îœŪîĒšîœœîŠ
1960 î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ   î›Ķ îœē î›ļîœļ  îœļ î›Ļîœļ îœļ î›ļ    îœŪî›ļ îœđîĨĄ î›ļ
îœđ îœŊî›ŋ î›ļîœļ   îœē   îœļî›ļ î›Ķ î›ļ îœđîœŪîĒ·î›ļ îœļî›ļ   îœđ î›ŋ  î›ŋ
î›ļîœļ   îœģ î›ļ î›ūîœģ  îœđîĨĄ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ĩ îœŪ îœļ îœļî›ļ î›ŋ î›ĩ îœŪ î›ļ, î›Ļîœļ î›ļ
 î›ļ îœđ î›ŋ îœēîœŪî›ļ îœēîœŪ î›ļ î›ļ îœļ î›ŋ î›đ îœđîĨĄ î›ŋîœđîœļ-î›ŋîœđîœļ î›ļî›ļ îœļ
îœĪîœļ, î›Ļîœļ î›ŋ  î›ĩ  î›ĶîœŪî›ļ îŪîœēî›đ îœģîœŪî›ļ îœŪ, îœ‹îœ™îœ­î›―îœ­îœ“ î›ļ îœĪ îœļ,  î›ļ
î›ŋîœĢîœļ î›ĩ î Ļ î›ļ îœļîĨĄ îœŪî›ļ, î›Ļ îŪîœŪ î›ļîœļ  î›Đ î›―îœēîœ‹îœ―îœŪ   , î›đî›ļ îœē,
 î›ĩ îœļ î›ļîœļ îœđîœŪî›ļ  î›ļîœļ îœļîĐ îĨĄ
8
î›ĐîœĒ2îœŪ
 -
3. î›Đîœļ î›ļ îœē î›ļîœđ îœļ î›Đ î›ĩ  î›ļîœđ îœļ î›ļîœŪîŪ ? î›Đîœļ î›ļîœļ îœŪîœŪ   î›ĩ
î›ŋî›ļ îŪî›―îœŪ îœŪîœŪ î›Đîœļ îœļ î›ī  î›―î›―  î›ļîĨĄ
: î›Đîœļ î›ļ î›ĻîœŪ  î›ĩ î›ļ  î›ļ îœŊîœ“î›―îœ’
îœēîœŪî›ļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ îœŪ, î›Đîœļ îœļ 1970 î›ļîœļ î›ļ î›ļ îœē  î›Ķ îĐ îœē î›ļîĨĄ îœļ
 î›Đîœļ îœŪîĢîœ‘ ARPANET (îĪū îœŊîœ“îœî›―îŠ îŪî›ŋîœļ î›ŋ îœļî›ļ )  î›ļ î›ļîœļ îœļ î›ļ îœģ
î›Ļî›ŋîœŪ îœļ îœŪ  îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ  îĨĄ îœļ î̐ îœļ îœļ î›ļ  î›ļ î›Ķ
î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ "@" îŪî›ļ îœļ îœŪî›ļ, îœŪî›ŋîœļ î›Đîœļ î›ļîœļ î›ŋ î›ļ îœŪî›―îœŪîĢĨ îœŪî›ļ î›ŋîœđ îœŪî›ļ  î›ŋîœļ îĨĄ
îœļ, î›Đîœļ îœđîœŪî›ļ î›ĩ î›ļ  î›ļ  îœŪ , îœļîœŪî›ļ  î›ŋîĒ—îœą  î›ļîœŪîŪ  ,
îœŪîœŪî›ŋ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ îœēîœŪ  îĒīî›ļ  
1980 î›ļîœļ î›ļ  SMTP (îœŪ îœļ  îŪî›ļ) î›ŋîœđîœļ î›Đîœļ îŪî›ļ î›ļ îœē îœļ îœŪîœŪ
î›ļ îœģ îœŪîĢîœ‘ î›ļ  î›ļîœļ   , îœŪî›ŋîœļ î›Đîœļ î›ļ îœēî›đ îŪîœŪ  îœī î›ĐîĨĄ 1990
î›ļîœļ î›ļ î›ļîœļ î Ŋ , îœļ î›ĩ î›ļîœļ îœļ (   îœļ) î›ŋîœđ  îœļ-îœŊ î›Đîœļ îœļ
îœē î›ļ î›Đ

, îœŪî›ŋîœļ î›Ļîœļ î›ļîœļ îœļ  îœĒ î›ļîœļ î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ î›Đîœļ îœē  îĨĄ
î›Đîœļ î›ļîœđ îœļ î›ļîœŪîŪ ?
1990 î›ļîœļ î›ļ  î›ŋ î›Ļîœļ î›ļ îœđîœŪîĒ·î›ļ îĢ‘îœ“  îœŪîĢ‘îœ­îœ“ ,  î›Đîœļ î›ļ î›ļîœŪîŪ  î›ūîœģ
î›ĐîĨĄ îœļ,  îœļ î›ĩ î›ī î›ŋîœđ îœļ-îœŊ î›Đîœļ îœļî›ī î›ļ îœēîœŪ îœļ î›ļî›ī î›ļ
îœŪî›ļ  î›ļ îœģ îœļ î›Ķîœļ î›Ļ î›ļ îœî îƒî›―îœ‹îœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ , îœŪî›ŋîœļ îĒĐ î›ĩ îĒĐîœŪî›ļ
îœîƒî›―îœ­îœ“  î›ļîœļ îœŪ î›Đîœļ î›ļ  î›ĩ îœĪ îĨĄ
  î›ĻîĒ îœēî›ļ î›ĩ î›ŋîœļ îœļ î›Ļ îœļîĐ  îŪîœļ îœŪî›ļ, îœŪî›ŋîœļ î›ļî›ī î›ļ 
îœēîœŪ î›ĩ î›ĶîœŪî›ļ îœ•î›―îœąîœ•îœ­îœîœ‹ îœŪîĨĄ îœēî›ļ îœļ î›Đîœļ î›ļ î›ļîœđ  î›ĩ î›ļ îŪ î›ļîœļ 
î›ļî›ļîœī  îœŪî›ļ, î›ŋîœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ î›ĶîœŪî›ļ îœēîĒĐîĢ•îœ‡, î›ļ-î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ĻîœĨîœļ  îœļ îœŪî›ļîĨĄ î›Ļ
îœļîœĨ îœļ îĢ™îœđ îœŪîœĨîǐîœŊ,  î›ļ (îœļ, îœŪîœĨîĒîœ“) î›ĩ îĒĐî›ļ   î›ŋîœđ 
îœēîœŪ îœļ î›ļ, îœŪî›ŋîœļ î›Đîœļ î›ļ îĒĐ î›ĩ îĒĐ    îŪîœŪî›ļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ
î›ļîœļ   îĢ•îœ­îœŪ îœŪî›ļ 
î›Đîœļ î›ļîœļ îœēîžĨ  
î›Đîœļ  î›ļî›Đ îĒīî›ļ  îœļ , îœŪî›ŋ îœļ îŪîœļî›ļ îĪ îœîƒî›―îœ­îœ“ îŪîœŪîĒ  îœģ îœģîœŪî›ļ îœŪ
îœđîĨĄ îŪ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ĩ îĒĐîœŪî›ļ  î›ļîœļ îœŪ î›Ļ î›ŧî›ļ î›ļ  îœģ îœđîĨĄ
1. îŪîœļî›ļ î›ĩ îŪ î›ļ :î›Đîœļ "From" îœĨîĒ’ îœļ îœē  îœđ, î›ŋ îŪîœļî›ļ î›ļ îœîœžî›―îœ­îœ‹ î›ļ îœđ,
î›ĩ "To" îœĨîĒ’, î›ŋ îŪî›ļ î›ļ îœģî›―îœąîœî   î›ļ îœđîĨĄ  CC (î›ļ î›ļ) î›ĩ BCC
(î›Ļ î›ļ î›ļ) îœĨîĒ’ î›ļ  î›ļî›ļîœļ î›ļî›Đ îŪî›ļî›ī î›ļ î›Đîœļ  îœļî›ŋ î›ļîœļ ,
î›ŋ î›ļ îœļ  îœŪ îœŪî›ļ îœŪ îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡  îœģ î›ļ îœŪ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ
îœđ
9
î›ĐîœĒ2îœŪ
2. îœŪ:îœŪ  î›Đîœļ î›ļîœļ îœļ îœģ   îœļ î›ļ îœđ îœŪî›ļ  îŪî›ļî›ī î›ļ
î›Đîœļ î›ļ îĪ î›ļîœļ îœļ  îœŊ î›ŋî›ļ îœļ îœđîĨĄ î›ļ î›Ķ  îœļ îœđ î›ļ î›Đ îœŪ
 î›ļ  îœļ î›Đîœļ î›ļîœļ î›đîœļ î›ŋîœļ î›ļ î›ī î›ļ îœĪ î›ļ îœđîĨĄ  îœŪ î›ĩ
îœļ îœļ îœļ îœŪ  î›―îœ­îœŪ
3. îŪîœļ: î›Ķ î›Ķîœļî›đ îœŪî›ļ î›ŋîœļ  îŪîœļ î›ļ îœŪîĢ˜îœîœļ  îœđ î›ŋ î›ļî›Đ î›Đîœļ î›Ļ 
îĄĨîœļ î›Ļ î›ļîœļ   îœđîĨĄ  î›Đîœļ îĪ î›ļ îœŪ   îœĒ î›ļîœļ   î›ļ
î›ļ îœđ, î›ŋ îœŪîœļ  îœļ î›Ļ îœŪî›Ļ    îœđ
4. î›ĶîœŪ :î›ĶîœŪ î›Đîœļ î›ļ î›ŋ  î›ļ îœđîĨĄ î›―îœ­îœžîœļ î›ĩîœî›―îœ­îœŊî›ļ   î›Ķîœ‹îœ―îœî›―îœ­îœŊî›ļ,
 îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ îĒĐ îœļ   î›ļ îœđ î›ĩ î›Ļîœļ î›ĶîœŪî›ļ îœē  îœđ(
5. î›Đîœļ î›ļ îœēîžĨ  :  îœēîžĨ îœŪ îœļîĐ îœđ î›ŋ îœļ îœî îî›―îœ­îœ’îœ­ î›ŋ îœđîĨĄ îœēîžĨ  îĢ™îĒž,
îœŪ î›ĩ îœŪ î›ļîœļ îœŪ îŪîœŪî›ļ  î›―îœ­îœŪîĨĄ  î›ļîœļ îœŪ îœļ îœļ î›ļ î›ūîœļ
îœđîĪ  îœĢ îœģ îœđ, î›đî›ļ  î›ŋ î›ļî›Đ î›Đîœļ î›Ļ îœŪî›Ļ  îœĪîœļ î›ŋîœļ 
6. î›Ķîœēî›ļ:î›Ķîœēî›ļ îœļ î›ļ îœģî›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ĶîœŪîœŊ î›ŋî›ļ  îœĨî›Ļ îŪ î›ļîœļ
îĨĄ  îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœģ îœđ îœŪî›ļ î›Ķîœēî›ļ îŪîœŪî›ļ , îœŪî›―îœ‡  îœļ îœļ îœŪî›ļ 
, î›ĩ îœŪî›―îœ‡ î›ļ î›ļîœļ , îœŪî›ļ îœĢ îœĨî›Ļ î›ļ  î›ļ îœēîĒ­îœ•  î›ļ îœđ
7. î›ļ  î›Đ î›ļ îĢŠ  ():îœŪ î›Đîœļ îŪî›ļ î›ļ î›ļî›Đ î›ļ î›ļîœļ î›ļ îĒīî›ļ îœđ
(î›ŋîœđîœļ  îœļ, îœŪî›ļ  î›ļ î›ļ,  î›ļîœē î›ū î›đ),  î›ļ îœģ  îĢ™îĒž î›ĩ
îĒƒîœžîœžî›ļ  î›―îœ­îœŪîĨĄ  î›Ķ   îĒ’ îœļ  îœŪî›đî›Đ îœļ îœđ, î›ŋ î›ļî›ī
î›ļ î›Ķ î›ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ îŪîœļîœŊ î›ļ îœđ
8. îĢ‘ :î›Đîœļ îĢ‘îœ­îž—îœ“   îœ‡îœ―îœ“  îŪîœļî›ļ î›ļ , îœ‹îœ―î›ļ î›ļ , î›ļ  î›ļ î›ŋî›ļ
î›ĩ î›ļ îœŪ îœŪ  îœđîĨĄ î›ļ î›Ķ  îœļ îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ  îĢ‘îœ­îž—îœ“
îĒĐîœŪî›ļ î›ļ î›ŋîœģ î›ļ îœđ î›ĩ îŪî›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ļ   îœđ(
9.  :îœĨ
îœē
  î›ļîœģ î›ĶîĢĒî›ļ, îĢŸîœ‡îœ­  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪî›ļ (îœŪîœļ  îœļ î›ļ îœŪ
î›Đîœļ )  î›ĶîœŪîœŊ î›ļ î›ŋî›ļ îœŪ  î›ļ îœđ
î›ŋ î›ļ î›ļîœŪîŪ î›Đîœļ îœļ 
î›ŋ î›Ķîœļî›ļ î›Đîœļ îœļ îĄĐ , îœŪî›ŋ îœļ îŪîœļî›ļ îœŪîœŪîĒž îœŪîœļ îŪ î›ļ îœđ î›ŋ îœŪîœŪ
î›ļî›ī î›ļ îĒīî›ļî›ī î›ļ îœģ î›ļ :
1. î›ŋîœļ :Google î›ļ î›Đîœļ îœļ îœļ î›ļîœŪîŪ  îœļ î›ļ îœđ, îœŪî›ŋî›ļîœļ 1.5 îœŪîœŪ îœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­
î›ļ îĨĄ  15 GB î›ļ îœŪ îœēîĒ‹ îĪ, îœļ îĢ™îœđ îœŪîœĨîǐîœŊ î›ĩ  î›Ļ, î›ļîœđ 
î›ĩ  î›ŋîœđîœļ Google î›ļîœļ  î›ļîœļ  î›ļî›ļ îŪ î›ļ îœđîĨĄ Gmail î›ļ , îĒĐîĢ•îœ‡
î›ĻîœĨîœļ  î›Ļîœļ îĒĐ î›ĩ îĒĐîœŪî›ļ   î›ļîœļ îœŪ   îœđ(
2. îœēî›ļ:î›ĻîĒ î›ļîœļ î›Đîœļ îœļîœĨ î›ļ î›ĻîĢ‘îœļ î›ļîœļ    îĢ·îœ­îœ‰îœ­
îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, îœŪî›ļ î›Ļ î›ļîœđ  î›ļî›ļ, îĢ‹ îœđîœļî›ŋ î›ĩ  îœē îœēîœŪ
îœŪ îĨĄ  î›Ķ î›ĻîĒ î›ēîœŪ î›ļîœļ  î›ļîœļ   î›ŋ îœļ îœŪî›ļ  î›ŋ îœđ
10
î›ĐîœĒ2îœŪ
3. Yahoo mail:î›ļ   îœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ î›ĻîĢ‘îœļ î›ļ î›ŋîœļ  îœļîœļ îœļî›ī  îœļ î›ļ, 
îœļ î›ļ î›Ķ  î›ļ îœĨ î›ļ  îœđîĨĄ  1 TB î›ļ îœēîĢđ îĢîœžîœ“îœļî›ŋ î›ĩ î›ļ
î›ļîĢîœ‘îœ­î›ĻîœĒ î›ļîœļ îžķ î›ĻîœĨîœļ  îŪ î›ļ îœđ
4.  îœļ:Apple î›ļ îœŪîǐ-î›Ļ î›Đîœļ î›Ļ macOS î›ĩ iOS î›ļî›ī î›ļîœļ îœîœąî›―
î›ļîœŪîŪ îœđîĨĄ  î›Ķ Apple îœļî›ī î›ļîœļ  î›Ķ  îœļ î›ļî›ļîœī   îœđ î›ĩ î›ļ ,
îœģ îœŪîœĒî›Ļ îŪ î›ļ îœđ(
5. îŪîœļ: î›ĩ îœē  î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļîœļ îœļ î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ,
îŪîœļ  -îœģ -  îĪĒîĒîĪŠîœšîœ‹ îŪ î›ļ îœđ,  îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœđ îœŪî›ļ î›ļîœļ  îŪîœļî›ļ î›ĩ
îŪî›ļ  î›Đîœļ îĪ î›ļ îœĪ î›ļîœļ îĨĄ î›ļ îœļ î›ļ îœē î›ļîœļ îœŪ î›Ļî›ļ
îŪîœŪ î›ļîœļ îœŪ î›Ļîœļ îĒĐî›ļ  îœļ îĒƒîœ­îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ
6. îœĒ îœļ: îœļ î›Ķîœļ îœŪ-îœē ,   îœģ î›ĩ îœĒ î›ļîœļ îœŪîœĒîœļ
îœģ î›ļîœļ  î›ļî›ļ î›ļîœļ î›ļ îĒĐ î›ļîœļ îœîœąî›― î›ļîœŪîŪ îœđîĨĄ  îĢîœ­îœ‚îŠî›Ķ î›ĩ î›ūîœļ
îĒĐ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›Ķ îœŪî›ļîĒ™ îœđ
îœŪîĒšîœœîŠ
î›Đîœļ î›ļ  îœļ îŪ îœļ îœēîœŪî›ļ îœîƒî›―îœ­îœ“  î›ļ îœŊîĒšîœī  î›ĩ î›ĶîœŊ î›ļ î›ļîœļ  
îœŪî›ļîœŪ  îœđîĨĄ ARPANET  îœļ îœŪ î›ļîœļ îœē î›ļ îœļ îœļî›ļ î›ŋ î›ļ Gmail î›ĩ
Outlook î›ŋîœđ  îœļî›ī î›ļ, î›Đîœļ îĒĐ î›ĩ îĒĐîœŪî›ļ î›ŋ î›ļ î›ļ îŦ   îœđîĨĄ î›―îœ­îœžîœļ
îœŊ î›ļîœļ   î›ļ , îĒĐîœŪî›ļ îœîƒî›―îœ­îœ•îœ‹ î›ļ îŪ î›ļ ,  îœđîœŪî›ļ î›ļ î›ļ îœģ
î›ļ , î›Đîœļ îœŪîœŪî›ŋ îœē î›ļîœļ îœļ îœēî›đ î›ĩ  î›ļ  îœļ î›ļ   îœđ
4. îœŪîĄŧîœŪî›đ http îœŪîœŪ î›ļîœļ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ  î›―î›―  î›ļ: GET, HEAD, POST. PUT,
DELETE, TRACE, OPTIONS, CONNECT î›ĩ PATCH. î›Ļ îœļ î›ļîœ―îœ‹  îœŪîœŪ îœēîœŪ î›ļ  îœđ?
î›ĩ ?
:HTTP îœŪîœŪ î›ļ îœŪ (GET, HEAD, POST, PUT, DELETE, TRACE, OPTIONS, CONNECT,
PATCH)
HTTP (î›Ļîœļ  îŪî›ļ) îœļ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ  îœđ, î›ŋ î›Ļ (î›ŋîœđîœļ îœĒ) î›ĩ  î›ļ
  îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ HTTP î›ļî›Đ îœŪîœŪ,  "îœŪîĒî›ī" î›ļ îœŊîœŪ î›ļ îœđ,
î›ŋ î›Ļ   îœļ î›ļ î›ŋîœļ  îœŪîĒ î›ļîœļ îŪî›ļ î›ļ îœŪîœŪîĒž î›ļîœļ îĨĄ îœļ îœŪîœŪ îŪîœļî›ļ î›Ķ-
î›Ķ îœļîĒī î›ļ îœģîœŪ î›ļ  î›ĩ îœļ îœļî›ŋîœļ  îŪ î›ļîœļ   î›ļ îĨĄ
11
î›ĐîœĒ2îœŪ
î›Ļ îŪîœļî›ļ HTTP îœŪîœŪ î›ļ  îĄĻ  :
1. GET îœŪîœŪ
GET îœŪîœŪ î›ļ    îœŪîœŪîĒž  îœļ îœļ î›ļ î›Ķîœē î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ î›ŋ
 îœŪî›ļ îœļî›Ļ  î›ŋîœļ ,  î›ļ îœĒ îœļ îœļî›ŋ îœļ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ GET î›Ķîœē îœļî›ŋ
îœđîĨĄ î›Ļî›ļ   îœ‡îœ―îœ“     îœŪî›ļ   î›ļ  îœŪî›ļ îœŪ îœļ îŪ
î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o   îœļ îœļ îœēîŪ î›ļ îœđîĨĄ
o GET î›Ķîœē  îœļî›ŋ  îœļ URL  îœŪî›đî›Đ îœļ îœđ (î›ŋîœđîœļ Google  î›đî›ŋ îœđ)îĨĄ
o GET î›Ķîœē î›ļ î›ļîœđ  î›ĩ îœēî›ļî›ļ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
o  îœļî›ŋîœļ î›ŋîœļ îœļ îœļ î›ļ îĐ î›ļ îœŪ î›ļ îœđ, î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“   2048 î›Ķ
î›ļ îœŪ  îœđîĨĄ
o  î›ļ îœēîœŪ îœŪîœŪ îœđ, î›Ķ    îœļ  î›ļî›Đ îœŊ  î›ļîĨĄ
2. îœļ îœŪîœŪ
HEAD îœŪîœŪ GET î›ļîœļ   î›ļ î›ļ îœđ, îœļîœŪî›ļ  î›ļîœļ   î›ļîœļ îœļ î›ļ îŪ î›ļ îœđ,
îĢ‘îœŪî›ļ  (îĪ) î›ļîœļ îœŪîĨĄ î›Ļî›ļ   î›ŋîœ­îƒî›―îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđ îœŪî›ļ î›ļî›Đ
 îœ‘îœ―î›ŋîœģ îœđ    îœģ îĪ î›ļ  îœŪî›ļ îœŪ îœļîœļ îŪ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o  îœļîœĒ îœđ îœŪî›ļ  î›ļîœļ  îœļ  îŪ î›ļ îœđîĨĄ
o GET î›Ķîœē î›ļîœļ îœļ îœļ  î›ŋîœ­îî›―îœ‹îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœđ îœŪî›ļ î›ļî›Đ  îĄĐ îœđ
 îĨĄ
o  îœēîœŪ î›ĩ idempotent  îœđ (- î›Ķîœē î›ļîœļ   î›ļ  îœŊ
îœŪ îœđ)îĨĄ
3. î̐ îœŪîœŪ
POST îœŪîœŪ î›ļ    îœŪ îœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ îœļ î›ļ îœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ,
î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ îœŪî›ļ îœļî›Ļ  îœĨ îœļ îĨĄ GET î›ļîœļ îœŪ, POST URL î›ļîœļ î›ŋ î›Ķîœē î›ļîœļ îœēîžĨ
  îœļ îœļî›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o  îœĢ îĐ  îœļ î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
o îœļ î›ļ   îœēîœŪ  îœļ îœļî›ŋ î›ŋ îœđ (îœŪîœļî›ļ HTTPS î›ļîœļ )îĨĄ
12
î›ĐîœĒ2îœŪ
o î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  îœļ îœļ îœļî›ŋîœļ  îœĨî›Ļ î›Ķ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ
î›ŋ îœđîĨĄ
o  îœēîœŪ  îœđ, îœŪî›ļ   îœļ î›ļ  î›ļ îœđ, î›ĩ  î›Ļîœļ
 îœđ, îœŪî›ŋî›ļ î›Ķ îœđ îœŪî›ļ - îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļîœļ  î›Ķ-î›Ķ îœŊ  î›ļîœļ 
(î›ŋîœđîœļ î›ļ îœļ î›ĶîœŪî›ļ  îŪîĢ‘îœēîœŪ îœļ)îĨĄ
4. PUT îœŪîœŪ
PUT îœŪîœŪ î›ļ    îœŪî›ļ îœ‘îœ―î›ŋîœģ  î›ļ î›Ķîœļ î›ļîœļ  îœŪ  îœ‘îœ―î›ŋîœģ  îœđ 
  îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ î›Ļ îœŪîœŪ î›ļ  î›Ķ RESTful API  î›ŋî›ļ
î›Ķîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o îœ‘îœ―î›ŋîœģ îœļ î›ļ î›Ķî Ļ î›ļîœļ  îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o  idempotent îœđ, î›Ķ î›ļ  PUT î›Ķîœē î›ļ î›ļî›Đ  îœļî›ŋîœļ  î›ļ 
îœŊ îŪ  îœđîĨĄ
o  îœēîœŪ  îœđ, îœŪî›ļ î›Ļîœļ  î›ļ îœļ  î›ŋ îœđîĨĄ
5. îœŪ îœŪîœŪ
DELETE îœŪîœŪ  îœļ îœŪîœŪîĒž  î›ļ  îœđîĨĄ  î›ļîœļ îœŪ,  , î›Ļî›ļ  îœŪî›ļ
î̐ î›ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o   î›ļ îĒž î›ļ îœļ îœđ.
o PUT î›ļ ,  idempotent îœđ îœŪî›ļ îœŪî›ļ î›―îœąîœĒ î›ļ   îœļ   îŪ
îœĢ îœđ î›ŋ î›ļ  îœļ  îœĢ îœđîĨĄ
o  îœēîœŪ  îœđ, îœŪî›ļ î›Ļîœļ  î›ļ îĢ•îœŪ  î›ŋ îœđîĨĄ
6. îœļ îœŪîœŪ
TRACE îœŪîœŪ î›ļ  îœēîžĨ  îœļ îœŪ îœļîĒī î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ  îŪ î›Ķîœē î›ļ
î›Ļ î›ļ  îœļî›ŋ îœđ îœŪî›ļ î›Ļ îœļî›đ î›ļîœļ îœŪî›ļ î›Ķîœē î›ļ î Ŋ     îœđ 
îĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o î›Ļî›ļ  îœŪ îŪî›ŋ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ îœŪî›ļ   î›ŋ î›ļîœļ îœŪî›ļ
  î›Ķîœē î›ļ î›ļîœđ îœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o îœēîœŪ î›ĩ idempotent, îœļîœŪî›ļ îœē îœŪî›―îƒîœ‡îœ­î›ī î›ļîœļ î›ļ îœēîœŪî›ļ îœļ îœŪî›ļ 
  î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
13
î›ĐîœĒ2îœŪ
7. îœŪî›ļîĒ™ îœŪîœŪ
OPTIONS îœŪîœŪ îœŪî›ļ îœŪîœŪîĒž    î›ļîœļ îœŪ îĄĐ îœîƒî›―îœ­îœ“ îœŪî›ļîĒ™îœžîƒ î›ļîœļ îœļ  î›ŋî›ļ î›ļ
î›Ķîœē î›ļ îœđîĨĄ  î›ŋîœ­îî›―îœ‡îœ­ îœđ îœŪî›ļ  îœŪî›ļ HTTP îœŪîœŪ î›ļ  î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o   îœđ îœŪî›ļ îœŪî›ļ  î›ļîœļ  î›ļîœ―îœ‹  îœŪîœŪ (GET, POST, îœŪ) 
î›ļ î›ŋ î›ļ îĨĄ
o îœēîœŪ î›ĩ idempotent îœŪî›ļ  îœŪî›ļ  îœļ  îœŊ  î›ļ îœđîĨĄ
8. î›ļîœļ îœŪîœŪ
CONNECT î›Ļ î›ĩ   î›ļîœļ îœîœąî›― -îœĨ î›ļîœļ ( îœē) îĢ•îœ­îœŪ î›ļ îœđ, îœŪî›ŋî›ļ
  SSL (HTTPS) î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o îœēîœŪ îœîƒî›―îœ­îœ“ (SSL) î›ļîœļ îœŪ îœē îĢ•îœ­îœŪ î›ļîœļ îœļîœē  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o  îœēîœŪ  î›Ļîœļîœļî ī  îœđ, îœŪî›ļ  î›ļ îĢ•îœ­îœ’îœą î›ļîœļ î›đ îœđ,
îœŪî›ŋî›ļ  î›Ķ îĪĒîĒîœļ îœđîœŪîœĨî›ļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
9. îœđî›― îœŪîœŪ
PATCH, PUT î›ļîœļ  îœđ, îœļîœŪî›ļ îœģîœļ  î›ļ îœļ î›ļîœļ î›ŋ, î›Ļî›ļ   î›ļîœļ î›ļîœļ 
î›ļîœē î›ū îœŪîĢĢ î›ļ î›Ķîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ  î›ļîœļ îœŪ, îœļîœļ îŪîœŪîœŪîĒž  î›Ķ îœĨîĒ’
î›ļ îŪîœŪ îœŪî›ļ îœŪ î›ļîœļ  î›ļ îœĨîĒ’ î›ļ îĨĄ
â€Ē îœŪîœļ  :
o îœŪî›ļ  î›ļîœļ îœŪî›ļ î›Ķî Ļ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o îœēîœŪ  îœđ, î›ĩ  îœ‡îœ―îœ“  idempotent  îœđ (î›ļ  îœŪ î›ļ
îœđ)îĨĄ
îœēîœŪ   î›ĶîœēîœŪ î›ļîœļ
â€Ē îœēîœŪ îœŪîœŪ: GET, HEAD, OPTIONS, î›ĩ TRACE î›ļ îœēîœŪ  î›ŋ îœđ îœŪî›ļ î›Ļ
î›ļîœļ  îœĪîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ  îœđ, î›Ķ îœļ  îœļ î›ļ îœŪ  î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›ĶîœēîœŪ î›ļîœļ : POST, PUT, DELETE, CONNECT î›ĩ PATCH î›ĶîœēîœŪ  îœŪî›ļ îœļ 
îœļ  î›ļ îĢ•îœŪ î›ļ  îœļîœļ îĨĄ  î›ļîœļ îœŪ, îœĨ îœŪ î›ļ (POST), îœļî›đ
 (DELETE),  îœŊî›ļ î›Ķîœļ î›ļ (PATCH)   îœŪîĒ  î›ŋ -î›Ļ
î›ŋî›ļ î›ļ  îœļ îĨĄ
14
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœŪîĒšîœœîŠ
îœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ î›Ķ-î›Ķ HTTP îœŪîœŪ î›ļ   îœĒ îœđ, î›đ îœ‡îœ―îœ“  API 
-î›Ļ î›ēîœļ îœļ îœŪîœļ î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹îĨĄ GET î›ĩ OPTIONS î›ŋîœđ îœēîœŪ îœŪîœŪ îœŪ î›ŋî›đ î›ļîœļ
î›ŋî›ļ îŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  , î›ŋîœŪî›ļ POST î›ĩ DELETE î›ŋîœđ îœŪîœŪ î›ļ  îœļ
î›ĻîĢ‘îœļ îœŪî›ļ î›ŋ î›―îœ­îœŪ îœŪî›ļ îœļ  îœļ î›ļ îœŪ î›ļ îĨĄ î›Ļ îœŪîœŪ î›ļ  
îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœĒîœģ î›ĩ îœēîœŪ îœļ î›ļîœļ  îœļ î›ļ î›ļîœē î›ŋ îœđîĨĄ
 -
5. "FTP" îŪî›ļ  îœđ î›ĩ  TCP/IP îŪî›ļ î̐îœđî›ļ  î›ļ  îĢ•îœ‡ îœđ? î›Ļî›ļîœļ îŪî›ļ  î›ĩ
FTP îœļ îœŪ îœē îœē  î›―î›―  î›ļîĨĄ
:FTP (îœĨî›Ļ îœĨ îŪî›ļ) î›ļ î›ļ îœļî›ļ îŪî›ļ îœđ î›ŋ î›Ļîœļ  î›Ļ î›ĩ
 î›ļîœļ îœîœąî›― îœĨî›Ļ î›ļîœļ îœĨ î›ļ îœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ î›Ļîœļ   1970 î›ļîœļ î›ļ  îœļ îœŪî›ļ 
 î›ĩ î›ŋ  î›Ļî›ļ îĒĐî›ļ  îœļ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, î›đî›ļ îœļî›Ļ îŪ î›ĩ îœļ
îœļîœŊ îĨĄ îœŪî›ļ, î›ŋîœŪî›ļ  î›ļî›Đ îœļ îœļ î›ĩ îŪî›ļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœģ î›ļ 
 îœđ, î›Ļî›ļîœļ îœē îœē î›ĩ îĪĒîĒîĪŠîœšîœ‹ î›ļ î›ļ îœļ FTPS î›ĩ SFTP î›ŋîœđîœļ îœēîœŪ îœŪî›ļîĒ™îœžîƒ î›ļîœļ îœŪî›ļ
î›ļ î›ŋ îœŪ îœđîĨĄ
îœĨ î›ļîœđ îœļ î›ļ  î›ļ îœđ?
FTP HTTP î›ĩ SMTP î›ŋîœđîœļ î›Ķ îŪî›ļ î›ļîœļ - TCP/IP îŪî›ļ î̐îœđî›ļ î›ļ î›ļîœļ  îœļ
 î›ļ î›ļ îœđîĨĄ  î›Ļ î›ĩ  î›ļîœļ îœîœąî›―  î›ļîœļ îĢ•îœ­îœŪ î›ļ îœđ:
1. î›ļ  î›―îœđ: îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ  îœđ,  îœĨî›Ļ î›Ķ   î›Ķîœē î›ŋîœđîœļ
îœļ îœļî›ŋ îœđîĨĄ
2. îœļ î›―îœđ: î›Ļ î›ĩ  î›ļîœļ îœîœąî›― îœĨî›Ļ î›ļîœļ îĢ‘îœŪî›ļ îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœ“îœ† î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ŋîǃîœļ
îœđîĨĄ
îœŪî›ļ FTP  îœļ î›ļîœļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœļ îĒîœļ îœŪ (î›ļ  î›ĩ )
î›ļ îĒīî›ļ  îœđ, î›ŋ î›ļ îœŪî›ļ  î›Ķ FTP î›ļ   î›ļ îœđ, î›ŋ îœŪ îĒîœļ îœŪ
î›ļîœļ îœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđ, îœļîœŪî›ļ îœē î›ŋî›đ î›ļîœļ   îœđîĨĄ
FTP     î›ļ  î›ļ îœđ:
â€Ē îœŪîĒ :î›Ļ î›ļ  î›đ îœđ î›ĩ   îœļ î›ļîœļ  î›ļîœļ î›ļ îŪ
î›ļ îœđîĨĄ  îœŪîœŪ îœĨ  î›Ķ  î›ļ îœđîĨĄ
15
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îœŪîĒŧ : î›Ļ î›ļ î›ĩ îœļ  î›ļîœļ îĢ•îœ­îœŪ î›ļ îœđ,   î›ļîœļ
î›ļ îœŪîœŪîĐ î›ļî›ļîœļ îœĨ îĢŸîœ­î›ī îœļ îœî›―îœ‡îœ­ îœđîĨĄ
îœĨ î›ļîœļ îŪî›ļ 
FTP î›ļî›Đ îŪî›ļ  îĄĐ îœđ, î›ŋ îœēîžĨ  îœļ îœē îœĪîœļ  î›ļ îœŪîŦ îœđ:
1. îœĨ   : FTP î›ļ î›ļ  îœđ,  îœŪ îĪĒîĒîĪŠîœšîœ‹ î›ļîœļ îœļ   îœļ
îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ î›ļ îœđ, îœŪî›ŋîœļ   î›ļîœļ îŪîœŪ îœļ  î›ŋ îœđîĨĄ
2.  ( îœēîœŪ):SSL (îœŪ î›ļîœļ  îœļ)  TLS ( îœļ
îœŪîœŊ) îĪĒîĒîĪŠîœšîœ‹ î›ļ îœŪ î›ļî›ļîœļ îœē î›ļ î›ļ  î›ŋîœĢ îœđîĨĄ  îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœđ
îœŪî›ļ î›Ļ î›ĩ  î›ļîœļ îœîœąî›― îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ îœŪî›ļ  îœļ îĪĒîĒîœļ îœđ î›ĩ î›Ķ îœļ îœēîœŪ
îœđîĨĄ
3. îœĨî›Đ (îœŪ /  îœĨ):FTPS î›ļ î›ļ îœŪîĢ‘îœ­îœ“,
 î›ļ  FTP î›ļîœļ î›ļîœļ   îœē  îœđ î›ĩ TLS/SSL î›ļ  î›ļî›ļîœļ
îĪĒîĒîœļ î›ļîœļ  î›ĶîĪîœļ  îœđîĨĄ FTPES îœĨ î›ļîœļ îœŪ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ î›Ķîœēî›ļîœģ  îœđ î›ĩ
îœēîœŪ îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœ•î›―îœąîœ•îœ­ îœŪî›ļîĒ™ îŪ î›ļ îœđîĨĄ
4.  (î›°îœî›°îœî›°î›― îœĨ î›Ļ   îŪî›ļ):FTPS î›ĩ FTPES î›ļîœļ îœŪ, SFTP
î›ļ  î›―îœđ (î›ļ î›ĩ îœļ) î›ļ îĒīî›ļ   îœđîĨĄ  SSH (îœŪ îœļ) î›ļ
 î›ļî›ļîœļ î›ļ î›ļ îĪĒîĒîœļ î›―îœđ  î›ļ î›ļ îœđîĨĄ  î›Ļîœļ îœĨî›Ļ îœĨ î›ļîœļ îœŪ
î›ĶîœŪî›ļ îœēîœŪ î›ĩ îœēîĒĐîĢ•îœ‡ îœŪî›ļîĒ™  îœđîĨĄ
FTP  îœē  îœēîœļ
î›ŋîœŪî›ļ FTP îœĢ îœĨî›Ļ î›ļ îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ î›ļîœļ î›ĩ îœļî›Ļ î›ļ îŪîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  îœđ,
 îœģ îœē îœŪî›―îƒîœ‡îœ­î›ī î›ļîœļ   îœđ, îœēîžĨ  îœļ îœŪî›ļ  îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ îœŪî›ļ î›ŋ îœļ îœļ
î›ļ îĪĒîĒ  î›ļ îœđîĨĄ  îœĨî›Ļ î›ĩ îœŪ îĒîœļ îœŪîĒĪ î›ļ î›ĶîœēîœŪ  îœđ:
â€Ē îœē  îœļ îœē : FTP îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļ îœŪ î›ļ î›ļîœļ ,  î›ļ ,
 î›ĩ îœĨî›Ļ î›ŋîœđ îœļ î›ŋî›ļ îŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē îœđ-î›Ļ--îœŪîœŪ î›Ķîœđî›ļ:î›―îœģîœŪî›ļ FTP îœļ î›ļ îœļ   îœļî›ŋ îœđ, î›ĻîœŪ  î›ļîœļ îœŪ
î›Ļ   î›ļ î›ŋî›ļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ŋ î›ļîœļ îœ‰îœ―îœ“îœ­îœ‹ îœļ  îœŊ î›ļ  îœđîĨĄ
â€Ē î›ĶîœŪî›ļîœī  îœî îƒî›―:î›ŋîœŪî›ļ FTP   î›Ķ FTP  îŪ î›ĶîœŪî›ļîœī  î›ļî›ī
î›ļîœļ îœŪ îœēîœģ îœĨî›Ļ î›ļ îœî îƒî›―îœ‹îœļ  î›Ķ î›ļîœļ î›ļ   îœļ îĨĄ
î›Ļ îœē î›ļ îœļî›đîœļ , îœļ îœļ îœĨ î›ļîœļ îœŪ îœģ FTP î›ļ î›Ķîœē  î›ļ î›ŋ îœđîĨĄ î›Ļî›ļîœļ
î›ŋ, îĪĒîĒîĪŠîœšîœ‹ îŪ î›ļîœļ î›ĩ î›Ļ î›ļîœĒîœŊ î›ļ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ FTPS î›ĩ SFTP î›ŋîœđîœļ îœēîœŪî›ļ
îœŪî›ļîĒ™îœžîƒ î›ļ  îœŪî›ļ î›ŋ î›―îœ­îœŪîĨĄ
16
î›ĐîœĒ2îœŪ
/î›Đ îŪî›ļ î̐îœđî›ļ  îĢ• 
FTP, TCP/IP îŪî›ļ î̐îœđî›ļ  î›ļîœļ  îœļ î›ļ îœŪîĢĢ îœđ, î›ŋ îœļ î›Ŧ îœļ îœđîĨĄ  îœļ 
-îĢ‘îœ“îœąîœ’ îœîƒî›―îœ­îœ“ îŪî›ļ î›ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ŋîǃîœļ îœđ î›ŋ î›ĶîœŪ-î›ļ î›ĶîœēîŪ, î›ŋîœđîœļ
HTTP, SMTP (î›Đîœļ) î›ĩ FTP îœļ îœŪîœļ îĨĄ î›ļîœļ  îœļ î›ļîœļ îœ‹îœąî›―îœļ  îœļ (îœŪî›ŋ TCP î›ĩ
UDP î›ŋîœđîœļ îŪî›ļ îœŪ ), îœļî›ļ îœļ î›ĩ îœŪî›ļ îœļ , îœŪî›ŋ îœļ îŪîœļî›ļ îœļî›ļ  îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ļîœļ
îœŪîœŪ îœēî›ī î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ŋîǃîœļ îĨĄ
îœēîœŪî›ļ   FTP
î›Ķ îœē î›đîœŪ î›ļîœļ î›ŋîœģ, FTP î›ļ  îœļ îœŪî›ļ  îĒĐî›ļ  îœļ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ, îœŪîœļ
 îœļ:
â€Ē îĢ•îœ­îœ‹îœąîœ’  îœļ îœļ   îœļî›Ļ îœĨî›Ļ î›Ķ î›ļîĨĄ
â€Ē îœŪî›ļ  îœļ îĢ•îœ­îœ‹îœąîœ’ îœŪîĢîœ‘  îœĢ îœĨî›Ļ  îœđî›ļî›Ķ  î›ļîĨĄ
â€Ē îĒĐîœŪî›ļ   îœļî›ļ îŪîœŪ î›ļîœļ îœîœąî›― îœļ îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ î›ļîĨĄ
FTP î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ, îœļ î›ĩ îœŪîĢîœ‘ îœŪîœŪîĢîŒîœļ î›Ķ FileZilla  Cyberduck
î›ŋîœđîœļ FTP î›Ļ   î›ļîœļ , î›ŋ FTP  îœļ î›ļîœļ îœļ, îœĨî›Ļ î›ļ îŪîœŪ î›ļîœļ î›ĩ 
îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļîœļ î›ļ îŪîœŪîĒ î›ļ  îœļ  îœŪî›ļ îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœ“îœ† îœēî›―îœ­î  îœļ î›―îœ•îœļîĨĄ îœļ î›Ļ
î›ļ î›ļîœļ î›Ķîœēî›ļîœģ  î›Ļîœļ  î›ĩ îœĨî›Ļ îœŪîĒî›ĻîœĒîœļ î›ĩ îœđî›― îœĨ î›ŋîœđ î›ĶîœŪîœŊ
îœēîœŪ îŪ î›ļîœļ , î›ŋ  î›ļ-î›Ļ FTP î›ļ  î›ļîœļ îœļ î›ĶîœŪî›ļ î›ļîœē  îœļ îĨĄ
îœŪîĒšîœœîŠ
FTP î›ļ îœģîœģ îŪî›ļ îœđ î›ŋ îœĨî›Ļ îœĨ î›ĩ îœļ îœļ  îœģ îœģîœŪî›ļ îœŪ îœđîĨĄ
îœŪî›ļ, î›Ļ îœē îœēîœŪî›ī î›ļ î›ļ î›ļ  îœđ îœŪî›ļ î›Ļî›ļ   îœļ îœŪî›ļ î›ŋ
î›―îœ­îœŪ, î›đî›ļ îœļ îœļ î›ļ îœļ îĨĄ FTPS î›ĩ SFTP î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļîĒ™ îœĨî›Ļ î›ļ
îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ î›ļîœļ î›ļîœļ îĪĒîĒîœļ î›ĩ î›ĶîœŪî›ļ îœēîœŪ î›ļîœļ îŪ î›ļîœļ , îœŪî›ŋîœļ î›Ļ  î›ļ
î›ŋî›đ î›ļ  î›ŋ îœđîĨĄ î›ŋîœđîœļ-î›ŋîœđîœļ î›ļî›ļ îœŪî›ļîœŪ  îœđ, FTP î›ļîœļ îœŪ  î›ļ î›Ļ îœŪî›ļîĒ™îœžîƒ
î›ļîœļ îœŪ îœ‡îœ―îœ•îœ­ î›ŋ î›―îœ­îœŪ, îœŪî›ļ î›Ļîœļ  îœļ îĢ•îœ­îœ‹îœ­îƒîœ‡îœŊ î›ļîœļ îœļ î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ
îœē  îŪîœŪî›ļ îœđ
17
î›ĐîœĒ2îœŪ
6. "îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ" îœļ î›ļ    îœđ? îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœļ  îœļ
îœŪîœŪ îœļ   î›―î›―  î›ļ î›ĩ î›ļ îœē î›ļîĨĄ
: îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ: î›ļ î›Ķî›ļ î›ĩ îœļîœĨ îœē
îœļ îœŪî›ŋ î›ĻîœŪ  îœđ?
îœļ îœŪîœĒî›ĻîœŪ îœļî›Ļ î›ļîœļ îœŪîœĒîœēî›Ķ îœļ, îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­ î›ĩ î›ļ îœļ î›ļ îŪîœŪîĒ îœđîĨĄ î›Ļ
î›ļ î›ļîœļ î›Ķîœēî›ļîœģ , îœŪîœĒîœēî›Ķ î›ļî›ļ î›ĩ î›ļî›ļ î›ēî›Ļ î›Ķîœē îœŪî›ļîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ
îœŪ î›ļîœ―îœšîœ• î›ĩ î›ļ î›ļ î›ŋ îœŪ îœđîĨĄ îœļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļîœļ îœēîžĨ   îœļ, 
î›ŋ , î›ĻîĪ, îĪîœŪîœĨ î›ĩ  îœŪîœĒî›Ļ îœŪ , î›ŋ îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœđ îœŪî›ļ îœļî›Ļ
îœŪîœŪ îœŪî›Ļ î›ĩ îĢŒîœąîœ‹ î›ĻîœĒ  î›Ķ  îœļ î›ļ î›ļîĨĄ î›ļ î›Ķ  îœļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļ î›Đ
îœļî›Ļ î›ļ î›ļ îœŪ  îœē î›ļ îœđ, îœļîœŪîœļ î›ļ îœĪ îœđ î›ĩ  îœēîœŪîœŪîĒŪ
î›ļ îœđ îœŪî›ļ îœļî›Ļ î›ļîœļ îœļîĒī - î›―îœ­îœžîœļ îĒĐ, î›Đ-î›ļ  îœģî›―îœ‹îœ­ î›ļ î›ļîœļ îœŪ  - î›ļîœē 
îœļ îœģîœļ îĨĄ
îœļ îœŪîœĒî›Ļ î›Ļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļ HTML, CSS î›ĩ JavaScript î›ŋîœđ îœŪîœŪ î›ļîœŪ î›ī î›ļ 
î›ļî›ļîœļ î›ļî›ļ îœļî›Ļ  îœļ î›ļîœļ îœŪ îœļ îœļ î›ļîœļ  îœŪî›ļ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ îœŪî›ļ,
îœļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļî›ļ  îŪîœŪ î›ļîœļ , î›ļî›Đ îœļîœĨ îœļ îœŪ îœŪî›ļ  î›ļî›ļ  î›ļîœļ îĒĐ
î›ļîœļ îœŪ  îœļ îœļî›Ļ    îœŪ îœđîĨĄ î›Ļ î›Ļ îœļîœĨ î›ļ   î›ĩ î›ļ
îœē î›ļîĨĄ
î›ļîœŪîŪ îœļ îœŪîœĒ î›Ļ îœļîœĨ
îœļ îœŪîœĒî›Ļ îœļîœĨ î›ļ îœŊîΊîĒī  îœĢ îœđ, îœŪî›ŋ î›Ķ-î›Ķ î›ļ îĒĐ, îĒĐ 
îœļ î›ļ îœĒ î›ļîœļ îœŪ îœļ î›ļî›Đ îœēîœŪ îŪ î›ļîœļ îĨĄ îœ‹îœąî›―îœļ î›ļîœē î›ū î›ļîœŪîŪ îœļîœĨ îœŪ 
 îœŪî›ŋ  îŪî›ļ  î›ļîœī  îœŪî›ļ  îœđ: îĢŸîœ‡îœ­-îœŊ îœļîœĨ î›ĩ îœđ-îĢŸîœ‡îœ­-îœŊ
îœļîœĨîĨĄ
1. îŪîœļ (îœđ-îĢŸîœ‡ - îœŊ)
îŪîœļ î›ļ î›ļ  îœđîœļî›ŋ îœŪîĢîœ‘ (CMS) îœđ îœŪî›ŋî›ļ î›ĻîĢ‘îœļ îœēîœŪ   î›đ îœļî›Ļ î›ļ îĨĄ
îœē  î›Ļîœļ îœŪ î›ļîœļ îœŪ   , îœļîœŪî›ļ î›Ķ  î›ļî›Đ  î›ļ îœļî›Ļ î›ļ  î›ļîœļ
 îœđ, îœŪî›ŋ   îœļ îœļî›ļ î›Đ-î›ļ îœļ î›ĩ CNN î›ĩ  îœģî›ļ î›ĻîLj î›ŋîœđ îœĢ
î›ļîœļ îœļî›Ļ îœŪ îĨĄ
â€Ē  : îŪîœļ îœēîĢđ î›ĩ î›ī- îœđ, î›ŋ î›ļî›ī î›ļ î›Ķ îœļî›Ļ î›ļîœļ  îœģ
î›ļ îœŪîœŪîĐ î›ļîœļ î›ļ îœēîœŪ îŪ î›ļ îœđîĨĄ î›ļ îœĪîœļ î›ļîœļ îœŪ 60,000 îœļ îĢ·îœ­îœ‰îœ­
î›Ļ îĄĐ , î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ SEO îœģ , î›ļ îœĨ î›ĩ  î›ļîœē î›ū î›ŋîœĢîĨĄ  î›Ķîœēî›ļîœģ  îžķ
îœŪîœĒî›Ļ î›ļîœļ îœŪ îœĒ   îŪ î›ļ îœđ, î›ŋ îœē î›ĩ îœļîœļ  î›ļîœļ îœŪ
îœē îĨĄ
â€Ē î›ļîœŪ : îœŪî›ļ  îœēîĢđ îœđ, îœļîœŪî›ļ î›ļî›ī î›ļ îĢîƒî›š, îœļ  î›ĩ î›ļîœē î›ū
îŪîœŪ î›Ļ   î›ļîœļ îœŪ îœē î›ļ îĨĄ î›Ļî›ļîœļ î›ĶîœŪîœŊ, î›Ļ îœĢ î›đîœļ î›ļ
îĒīî›ļ îœđ, î›đî›ļ  î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ î›ŋ îœļî›Ļ îŪ îœļ î›ĶîœŊîœŪî›―îœ‡ 
18
î›ĐîœĒ2îœŪ
2. Wix (îĢŸîœ‡ - îœŊ)
Wix î›ĶîĪ îĢŸîœ‡îœ­-îœŊ îœļî›Ļ îœŪîĒ’îœ“îœžîƒ  îœļ î›ļ îœđ, î›ŋ î›Ķîœļ î›ļ-î›Ķîœēî›ļîœģ  î›Ļîœļ 
î›ĩ îœđ- -  î›ļ î›ļîœļ îœŪ î›ŋ î›ŋ îœđ, î›ŋ îœđ-î›ļî›ļ î›ļî›ī î›ļ  
îœļ îœļî›Ļ îœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ
â€Ē  : Wix î›ļî›Đ  î›ļîœļ îœļîœļ î›ĩ îœŪîœĒî›Ļ îœ•î›―îœąîœ•îœļ î›ļîœļ  îœŪîǐ-î›Ļ SEO îœģ , î›Đ-î›ļ
î›ļ î›ĩ î›ļî›ļîœī  îœē îœēîœŪ îŪ î›ļ îœđîĨĄ  î›ūîœļ îĒĐ,  î›ĩ
îœŪ î›Ļ î›ļîœļ îœŪ  îœđ, î›ŋ îĢŸîœ‡îœ­ î›ļîœļ îœŪîĢĢîœļ î›ļîœļ   îĢîƒî›š îŪ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē î›ļîœŪ : îœŪî›ļ î›Ļî›ļ  î›ļ  îœđ, îœļîœŪî›ļ îŪîœļ î›ŋîœđîœļ î›ī- îœļîœĨ
î›ļ îœē  î›Ķîœēî›ļîœģ  îœŪî›ļîĒ™ î›ļîœē î›ū  î›ļ îœŪ îĨĄ  ,  îœļ î›ļ 
îœļîœĨ î›ļ îœĒ î›ļîœļ îœŪ îœļ  îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îŪîœŪî›ļ  î›ļ îœđ
3. îĢîœļ îĢ™îœļ (îĢŸîœ‡ - îœŊ)
îĢîœļ îĢ™îœļ î›ļ î›ĩ î›ļîœŪîŪ îĄĩîœŪîĒîĪŠîœšîœ‹-îœŊ îœļîœĨ îœđ, î›ŋ î›Ķîœļ î›ļî›ļ, îœļîœļ
îœŪîœĒî›Ļ î›ĩ -îœē îœļ îœļîĪąîĄ˜îœļ î›ļîœļ îœŪ î›ŋ î›ŋ îœđîĨĄ  îœēîžĨ  îœļ îĒĐ, îœŪîĒîœŪ
î›ĩ î›Đ-î›ļ îœļî›Ļ î›ļ îœģ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē  :îĢîœļ îĢ™îœļ î›ē-î›Ļ- îœđ, î›ŋ î›Ļ-îœŊîĢ™îœšîœ°îĄŒîœ™ îœļîĪąîĄ˜îœļ, îœŪîǐ-î›Ļ î›Đ-î›ļ 
î›ĩ îœē î›ļîœļ îœŪ SSL îŪîĐ îŪ î›ļ îœđîĨĄ î›Ļî›ļîœļ îœŪîœĒî›Ļ îœģ  îœļ , îœŪî›ŋîœļ
î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ î›ļî›ļ îœļî›Ļ    î›ŋ îœđîĨĄ
â€Ē î›ļîĢîœļ îĢ™îœļ î›ļîœē î›ū î›Ķ îœļîœĨ î›ļ îœē  î›ĶîœŪî›ļ  îœđ, î›ĩ îœŪî›ļ  îœļ
îœŪîœĒî›Ļ îœēîœŪ îŪ î›ļ îœđ, îœļîœŪî›ļ î›Ļ îŪîœļ  

 îœŪî›ŋîœļ î›Ķîœēî›ļîœģ  îœŪî›ļîĒ™ 
 î›ļîœļ îĨĄ
4. îœŪîœĨ î›Đ (îĢŸîœ‡ - îœŊ)
Shopify î›ļ îœŪ î›Đ-î›ļ îœļîœĨ îœđ îœŪî›ŋîœļ îĒĐ î›ļ î›ēî›Ļ îĢîœžîœ“ îœļ   î›ļîœļ î›ļîœļ
îœŪ îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ  îœđîĨĄ   îĒĐ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœŪîœĪ îœŪî›ļîĒ™ îœđ î›ŋ î›ļ  îœđ îœļ
, îœē î›ĩ îœŪîœŪ î›ļ îŪ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
â€Ē  : Shopify î›Ķîœļ îœŪîĢ‘îœī îœļîĪąîĄ˜îœļ î›ĩ îœŪîǐ-î›Ļ îœļ îŪîœļîœŪ î›ļîœļ  î›Đ-î›ļ îœļî›Ļ
îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœđîĨĄ  îœŪîœŪ î›Ļ î›ļ   î›ļ îœđ î›ŋ îĢîœžîœ“ î›ļ î›ļ
î›ļ îœĪ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›ļîœŪ :îœŪî›ļ Shopify î›Đ-î›ļ  îœļ îœđ, îœļîœŪî›ļ  î›Ķ îŪî›ļ î›ļ îœļî›Ļ î›ļîœļ îœŪ
 îœ•î›―îœąîœ•îœ­   î›ļ îœđîĨĄ î›Ļî›ļîœļ î›ĶîœŪîœŊ, î›ŋ î›ļ î›ļ Shopify Payments
î›ļ   î›ļîœļ ,  î›ļ îœļîœļ îœēîĒ‹  îœđ
5.   îœŪ (îœđ-îĢŸîœ‡ - îœŊ)
  îœŪîœŪ  îœŪ îœļîœļ îœļ îœŪî›ŋî›Ļ î›ĩ îœļ î›ļîœļ îœîœąî›― î›ļ î›ļîœŪîŪ îœļ îœđ,
î›ŋ îΊîĒī îœŪî›ŋî›Ļ î›Ļîœļ  î›ļ î›ļîœŪ î›ī î›ļîœļ  î›ŋîœĢ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
19
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē  :  îĢ•îœ“ î›ĩ îœŪ   î›ļ îœļî›Ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ
îŪ î›ļ îœđ, îœŪî›ŋîœļ î›ļ îœļ HTML, CSS î›ĩ î›ŋîĢŒîĄ î›ļ îœŪ î›ļ î›ļîœļ
îĨĄ    î›ļîœļ îœŪ  îœŪîœĪ îœđ îœŪî›ŋ î›ļîœŪ î›ļ îœĢ  îœđ î›ĩ î›ŋ î›Ķ
îœļî›Ļ îœŪîœĒî›Ļ  îœģ îœŪîĐ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
â€Ē î›ļîœŪ   î›ļ î›ļîœŪ îœļ î›ļîœē î›ū îœŊîœŪî›―îœ‡  îœĢ îœđ, îœŪî›ŋîœļ  îœē  î›ļîœļ
îœŪ î›ļ î›ļ-î›Ķîœēî›ļîœģ   î›ŋ îœđîĨĄ  î›ļ îœēîĒ‹ îĨ†îœ‚îœļ  îœđ, î›ĩ îŪîœļ 
îœŪ î›ļîœļ îœŪ, î›Ļî›ļ î›ļî›Đ îœŪ îœēîĒ‹ îĢ‹îœ“îœ† îĄĐ  îœđ
6. 

 î›ĩ î›ŋîœģ (îœđ-îĢŸîœ‡  îœŊ)


 î›ĩ î›ŋîœģ   î›ī   îœļ , î›ŋ îŪîœļ î›ļîœļ  , îœļîœŪî›ļ îœļ î›ĶîœŪî›ļ
 î›ļî›ī  îœļ î›ļ îœļ îŪ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē  :îœļ îœļîœĨ îĢ·îœ­îœ‰îœ­ îœŪîĐ î›ĩ î›Ķîœēî›ļîœģ  îœŪî›ļîĒ™ îŪ î›ļîœļ , î›ŋ  î›ŋîœŪ
îœļî›Ļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœŪîœĪ îœŪî›ļîĒ™  îœđîĨĄ îœļ î›ĶîœŪî›ļ îœēîœŪ   î›ĩ  î›ļîœļ
îœŪ î›ļîœļ  îœĢîœļ îœļ îœē îĨĄ
â€Ē î›ļîœŪ : 

 î›ĩ î›ŋîœģ   îŪîœļ î›ĩ îœŪ î›ļ îœē  î›đîœļ î›ļ î›ļîœŪî›Ļ ,
îœŪî›ŋîœļ îœļ îœē  î›ļîœļ îœŪ î›ļ  
îœļ î›ļ îœē
î›Ļ îœļ î›ļ îœē î›ļîœļ , îœļî›Ļ î›ļ îĒīî›ļî›ī î›ĩ î›ļ î›ļîœļ î›ļîœ―îœšîœ• îĢ‘îœ“
 îœŪîœ™î›―îœ­îœ“ î›ļ îĒīî›ļ îœđîĨĄ
â€Ē î›ļ  î›ļîœļ îœŪ î›Ķîœēî›ļîœģ  :îœđ-î›ļî›ļ î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ, Wix î›ĩ
Squarespace î›Ķ  îœđ- -  îœēîœŪî›ī î›ĩ îœģ î›đîœļ î›ļ î›ĶîĢ•îœ­ î›ļîœļ î›ļ
îœļ î›Ķ îĨĄ Shopify   î›ļîœļ îœŪ îœļ î›Ķ îœŪî›ļîĒ™ îœđ î›ŋ î›ļ îœļ î›ļ î›ļî›ļ
 î›ļîœļ  î›Đ-î›ļ îœļî›Ļ  î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
â€Ē î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ĩ îœ•î›―îœąîœ• :îœļ   î›ļî›ī î›ļîœļ îœŪ, îŪîœļ, 

 î›ĩ
î›ŋîœģ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ĩ îœŪîĐ îŪ î›ļîœļ , î›ŋ    î›ļîœļ îœŪ  
îœđ î›ŋ î›ĶîœŪî›ļ î›ļî›ļ îœļî›Ļ  î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
â€Ē  : î›ŋîœŪî›ļ îŪîœļ îœēîĢđ îœđ,  îĢîƒî›š î›ĩ îŪîœŪ î›Ļ  î›ļîœļ   îœđîĨĄ
îœģ î›ī, Wix î›ĩ Squarespace î›ŋîœđîœļ îĄĩîœŪîĒîĪŠîœšîœ‹-îœŊ îœļîœĨ î›Ķîœļ îœģîĒž îœŪ
 îĢîƒî›š î›ĩ îœē  î›ļîœļ , îœļîœŪî›ļ  î›ļîœļ  îœļ  î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›Đ-î›ļîœŪî›Đ î›Đ-î›ļ  î›ŠîŸ―îœī îĒž îœđ, î›ŋîœŪî›ļ îœģî›ļ î›ļîœļ  îŪîœļ î›ļ 
î›Ķîœēî›ļîœģ   î›ĶîœŪî›ļ îœŪîĐ î›ļîœļ  î›ēî›Ļ îĢîœžîœ“ î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
îœŪîĒšîœœîŠ
 îœļ îœŪîœĒî›Ļ îœļîœĨ î›―îœē îŪî›ŋîœļ î›ļ îœŪîœŪîĒž îœĒ, îĒīî›ļ îœŪîĐ î›ļîœļ îĢ‘îœ“ î›ĩ
î›ļ î›ļ î›ļî›ļ îœŪîœļ  îœŪ î›ļ îœđîĨĄ Wix, Squarespace î›ĩ Shopify î›ŋîœđîœļ
îœļîœĨ î›ļ î›ļîœļ î›Ķîœēî›ļîœģ   î›ĩ î›ūîœļ îĒĐ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĪ , î›ŋîœŪî›ļ WordPress,
20
î›ĐîœĒ2îœŪ
Drupal î›ĩ Joomla îœļ î›ĩ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ļ  î›ļîœļ  î›ļîœļ îœŪ 
î›ļ îĨĄ îŪîœļî›ļ îœļîœĨ î›ļ î›Ķ î›ļ î›ĩ î›ļîœĒîœŊ  , î›ĻîœŪ îŪî›ŋîœļ î›ļ îœĒ
î›ļ  îœļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļîœļ îœŪ  îœģ  î›―îœēîœļ î›ļ î›ļîœē î›ŋ îœđ
 -
7. îœļ î›Ļ  îœđ?   îœŊîΊîĒī  î›Ļî›ļîœļ   î›―î›―  î›ļîĨĄ î›ļ  îœļ î›Ļ î›ļ
îœŪî›ŋ î›Ļ î›ļîœļ î›ĩ îœŪî›ļîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ î›―îœ“îœ†îœžîƒ î›ļ îœŪî›đ î›ĩ   îĨĄ
: îœļ î›Ļ  îœđ?
îœļî›Ļ î›ļ îœģîœļ îœļ î›ŋîœēîœĢîœļ  îœļ îœļî›ŋ î›ļ î›ļ îĪ îœđ î›ŋ  îœ‡îœ―îœ“  î›ļ  îœļ  î›ļîœļ î›Ķ
 îœđ, îœŪî›ŋîœļ î›Ļîœļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ îœļ îœŪî›ļ î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ î›Ļ îœļ îœļî›ŋ  îœļ, î›Ļîœļî›ŋ, îœŪ
î›ĩ î›Ļîœļ  î›ļîœļ   î›ŋî›ļ  îœđîĨĄ îœļî›Ļ îœŪîœŪ îœļîĒī î›ļ îœģîœŪ î›ļ , î›ŋîœđîœļ îœŪî›ļ
î›ŋî›ļ îŪ î›ļ, îĒĐ î›ļ îœĪ îœļ,   îœļ îœļî›―îœ‹îœ­, î›ŋ îŪ î›ļ 
îœŪî›ŋî›ļ îœē îĨĄ
î›ŋ î›ļîœļ îœŪîœŪî›ŋ îœē  îœļî›Ļ îœģ  îœŪî›ļ îœļ îœđîœŪîĒ·î›ļ îĢ‘îœ“  îœîƒî›―îœ­îœ“ î›ĩ îœîœ­îœ‡î›―îœąîœ‡ î›ļ 
 îĨĄ îœļ îœļ îœļîœĨ  î›ŋ îĒĐ îĪî›ļ îœļ î›ŋîœēîœĢ î›ļîœļ , îĒĐ   î›ļ î›ļîœļ 
î›ĩ  îœļ îŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ î›ĶîœŪ  îœļ, î›ļ îœļî›Ļ îœŪî›ļ î›Ļî›ļî›Đ î›ļ îœŪîœŪî›ŋ
îŪîœŪîœŪîœŪ îœđ, î›―îœ­îœžîœļ  îĒĐ , î›ļ   îĒĐ , î›ŋ î›Ļîœļ î›Ļîœļ î›ļîœļ îœļ îœŪî›ļ 
îĒĐ î›ļîœļ îœŪ îœē  îœđîĨĄ
  îœŊîΊîĒī  îœļ î›Ļ î›ļ 
îœēîœŪî›ļ îœēîœŪ , îœļî›Ļ î›ļî›Đ î›ļ îœļ îœģ îœģîœŪî›ļ îœŪ :
1. îœđîœŪîĒ·î›ļ îœî îƒî›― î›ĩ îœî îƒî›―:îœļî›Ļ î›Ļîœļ î›ļîœļ îœļ îœŪî›ļ  îĒĐ î›ļîœļ îœŪ îœē ,
îœŪî›ŋîœļ îĒĐ î›ĩ îĒĐ îœđîœŪîĒ·î›ļ î›ļ î›ļ îœî îî›― î›ļîœļ îĨĄ   îĒĐ î›ļîœļ îœŪ
îœŪîœļ  îœļ îœģ îœđ î›ŋ î›Ķîœļ îĢ•îœ­îœ‹îœąîœ’ î›ŋ îœļ îœļ îœŪîĢ‘îœ­îœ“ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
2. 24/7 îĄĐ îœîœ―îœŪî›ļ îœēî›ļ  îĢđ î›ļîœļ îœŪ, îœļî›Ļ îœļ îĄĐ  îĨĄ
îĪî›ļ îœŪî›ļ    î›ļ îœĒ î›ļ î›ļîœļ , î›ŋî›ļ îŪ î›ļ î›ļîœļ  î›ĩ 
î›ļ îœŪî›ļ î›đ  î›ļ î›ļîœļ , îœŪî›ŋîœļ  îœļ îœēîœŪî›ŋî›ļ  î›ŋ îœđîĨĄ
3. îĒР îœŪî›ļ îœŪîĒ·îœîœ‹îœąîœ’îœ‡ :î›ļ îœļîœļ îœļî›Ļ îœļ îœļ îĒĐ î›ļ îœŪîĒ·îœîœ‹îœąîœ’îœ‡îœ­ îœĪ îœđîĨĄ
îĪî›ļ î›Ķ îœŪî›ļ îĒĐ î›ļ îœđ î›ļ î›ļ î›ļ î›ēî›Ļ îĢ•îœŪ î›ļîœļ 
 î›ļîœļ îĨĄ î›ļ î›Ķ  îœļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļ î›Đ îœļî›Ļ îœŪîĒ·îœ­îœ î›ļ îœŪ î›ļ îœđ î›ĩ
 î›ļ îŪîœŪîĒŋ î›ļ îœĪ îœđîĨĄ
21
î›ĐîœĒ2îœŪ
4.   îŪ  îœŪ:îœļî›Ļ î›ŋ îĄĐ îœļ îœŪî›ļîœĨ î›ļ îœŪ îœģ  îœļ î›ļ îĨĄ îœļ
îĒĐ î›ļ î›Ķîœļ   îœļî›ī î›ļ îŪîœŪ î›ļîœļ,  SEO (îœî›―îŠ î›Ļî›ŋ
î›ēîœŪî›ĻîœĒîœļ) î›ļîœļ î Ŋ îœļ îœĪ îœļîœļ î›ĩ îœŊî›ļ îœŪ îœļ î›ŋîœēîœĢ   î›ļîœļ îœŪ
îĪî›ļ î›ļ î›ļîœŪ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļîœļ îĨĄ
5. îĪ î›ļ  îœŪ î›ĩ îœîƒî›― :îœļî›Ļ , î›Ļ î›―îœđ î›ĩ  îœŪ î›ļî›ļ
î›ŋîœđ î›Ļîœđ îœēîœŪ îŪ î›ļ , îœŪî›ŋîœļ îĒĐ î›ļ îĢ‘îœŪî›ļ   î›Ķîœļ îĪî›ļ
î›ļîœļ  î›ŋîœēîœĢîœļ î›ĩ îœģîĒžîœ™îœ­îœ‹ îœđî›ļ î›ļîĐ î›ļîœļ î›ļ îœēîœŪ îœŪ îœđîĨĄ
6. î›Đ-î›ļ îœŪî›ļ :î›Đ-î›ļ î›ļîœļ  î›ļîœļ , îœļî›Ļ  îĒĐ î›ļîœļ îœŪ î›ĶîœŊ 
î›Đ  î›ŋ î›Ķîœļ   îœļî›ī î›ļ î›ēî›Ļ îœļî›―îœ‹îœ­ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ î›Đ-î›ļ îœļî›Ļ îĪî›ļ
î›ļ î›ļ îœļ  î›đ î›ļîœļ î›ļ îœēîœŪ îŪ î›ļ  î›ĩ îĒĐ î›ļ î›ĶîœŪîœŊ î›ŋîĢĒ
 îŪ î›ļ îĨĄ
î›ļ  îœļ î›Ļ îœŪî›ŋ î›Ļ î›ļîœļ î›ĩ îœŪî›ļîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ î›―îœ“îœ†
îœļî›Ļ îœļ î›ļ îŪîœŪîĒ î›ļ î›ŋ îœļ îœļ îœļî›ļ îœŪîĒ î›ļ î›ļî›Đ î›―îœ“îœ†îœžîƒ  îœŪîœŪî›ŋ îœŪî›ļ
î›ŋ î›ļ îœđîĨĄ îœļî›Ļ îœļ î›ļ îŪîœŪîĒ î›ļîœļ îœŪ  î›ļ î›ļîœī  îœŪî›ļ  î›Đ îœđ:
1. îœļîĒī î›ĩ  îœŪ îœŊ î›ļ
îœļî›Ļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļîœļ îœļ îœļ, î›Ļî›ļîœļ îœļîĒī î›ļ  îœģ îœđîĨĄ  îœļî›Ļ î›ļ îœļîĒī
 îœļî›―îœ‹îœ­, î›ŋî›ļ  î›ļ  îœļ îŪ î›ļ îœđ?  î›ļ îœŊîœŪ î›ļîœļ îœļ îœŪîœĒî›Ļ
î›ĩ î›ļ î›ļ îœŪîœŪ î›ļîœļ   îœŪ îœđîĨĄ  î›ļîœļ îœŪ, î›ļ î›Đ-î›ļ î›Ļ 
îŪ î›ĩ îœēî›―îœ­î îœļîœļ  î Ŋ î›ļ îœŪîŦ î›ļîœļ, î›ŋîœŪî›ļ î›ļ  î›Ļ îĪ  î›ļ
îŪîœŪî›ļ îœļîĨĄ
2. î›Ķîœē  î›ĩ î›ŋ
î›Ļî›ļîœļ , î›ļ î›Ķîœļ îœŪ î›ļ î›ĩ îŪîœŪîĢ™îœŪ   î›ļîœļ î›ļ îĒīî›ļ îœđîĨĄ  îœŪî›ļ
î›ļîœļ î›ļ î›ļîœ―îœ‹  î›ĩ îœļ î›ļîœļ   î›ļ îœļî›Ļ îœļ  îĒƒîœąîœ‰ î›ļîœļ îĨĄ î›ŋ
îœļ  î›ļ îœļî›Ļ  îœŪ î›ļ î›ŋîœļ  îŪîœēî›đ îœŪîœļî›ī, îĪ î›ĩ îœīîĒŋ  îœŪ îœļ
 îœŪ îœđîĨĄ
3. î›ļ îœļîœĨ  CMS (î›ļ  îœđîœļî›ŋ îœŪîĢîœ‘) î›―îœē
î›ļ îœĒ î›ĩ î›ļî›ļ î›ļîœ―îœšîœ• î›ļîœļ   îœļî›Ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļî›Đ îœļîœĨ îĄĐ
îĨĄ î›ļîœŪîŪ îœļî›Ļ-îœŪ îœļîœĨ  îœŪ :
â€Ē îŪîœļ:, îĒĐîœŪî›ļ îœļî›Ļ î›ĩ î›Đ-î›ļ î›ļîœļ îœŪ îœē î›ļ îœēî›đ îœļîœĨîĨĄ
 î›ļ î›ļîœļ î›Ķîœēî›ļîœģ  îœđ î›ĩ î›Ļ î›Ļ î›ĩ  î›ļ î›ļ îœŪîĢ‘îœī îĩîœīî›đ îœđîĨĄ
â€Ē îœŪ  îĢ îĢ™îœļîœļ îœļ îœđ- -  î›ļ îŪ î›ļîœļ , î›ŋ  îœŪ
î›ļîœŪ î›Ķîœē îœļ îœē  î›ļîœļ îœŪ   îœđîĨĄ
â€Ē îœļîĄĒ:îœŪî›ŋî›Ļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ  îœ‘îƒî›― î›ŋ îœģ î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ
22
î›ĐîœĒ2îœŪ
 îœļ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ îœģ îœđ, îœŪî›ļ  î›ļ îœļî›Ļ î›ļîœļ î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ĩ
 î›ļîœļ îĢ‘îœ“ î›ļ îœŪîœŊ î›ļ îœđîĨĄ
4. îœļ î›ĩ îœîƒîœ“î›―îœ‹ îœŪîœĒ î›Ļ î›ļ
îœļî›Ļ îœŪîœĒî›Ļ  î›ļîœļ îœļ îœļî›ŋ î›ļ îœļ  îœŪ îœđîĨĄ î›Ļ îœŪ :
â€Ē  îŊîœļ îœŪ:îœ™îœ­îœ’îœ“î―îœļ  î›ļ  î›đî›ļ  îœđ î›ŋ îœļî›Ļ î›ļ îœļ îœŪî›đ îœđ, îœŪî›ŋ
îœļîœŪîœļ, î›Ļîœļî›ŋ, îœļ î›ĩ  î›ŋîœđîœļ  îœŪ îœļ îĨĄ îœ™îœ­îœ’îœ“î―îœļ îœŪ îĢ‘îœŪî›ļ îĪ
î›ŋîœĢîœļ îœļ îœļ  î›ļîĒ™îœ‹îœ­ î›ļîœļ   î›ļ îœđ îœŪî›ļ î›ļ îœļî›Ļ î›ļîœļ  î›ļîœđ îœļ
î›Ļîœđ î›ļîœļ
â€Ē  :îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœŪî›ļ î›ļ îœļî›Ļ  îĢ™îĒž î›ĩ î›ŋ îœļîœŪîœļ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­ îĨĄ
î›ļî›ī î›ļ î›ļîœē î›ū  î›ļ    îœļ îœŪ î›ŋ î›―îœ­îœŪ î›ŋ îœļ î›đî›ŋ îœļ 
â€Ē  î›Ļ îŪîœē :î›ŋ î›ļ îœēîœŪ , î›ļî›Đ î›ļ î›Ļ îœŪî›Ļ î›ļîœļ î Ŋ îœļ
îœļî›Ļ îœļ î›ļîœļ îĨĄ î›ĻîœŪ, î›ļ îœļî›Ļ î›ļ î›Ķ-î›Ķ îĢŒîœąîœ‹ î›ĻîœĒ î›ļîœļ
î›Ķîœēî›ļîœģ   î›―îœ­îœŪ, î›ŋ îœŊîĢ™îœšîœ°îĄŒîœ™ îœŪîœĒî›Ļ î›ļîœļ îœĒîœŊ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđ
5. îΊîĒī  î›―îœē ( î›ĻîĪ ,  î›ĩ î›ūîœŪ )
î›ļ î›ļî›ļ î›ĩ îœļîœļ îœļî›Ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ  , î›ĻîĪ î›ĩ î›ūîœŪ î›ļ î›―îœ’îœ‹ î›ļ
îĒīî›ļ îœđîĨĄ îœŪîœĒîœēî›Ķ îœŪîœĒî›Ļ î›Ļ   îœģ îœģîœŪî›ļ îœŪ îœđ îœŪî›ļ î›ļ îœļî›Ļ î›ļ
î›ļîœđ îœļ îœļî›đîœļ  î›ĩ î›Ļî›ļ îĪ î›ļîœļ  î›ļîœđ îœļ î›Ļîœđ î›ļîœļ 
â€Ē îœēîŦ:îœļ îœĨî ī î›―îœē î›ŋ îœĪîœļ    î›ĩ î›ļîœļ  î›ļ îœîœžî›―îœ­îœ‹ îœļ îœļ î›đîœļ îĨĄ
î›ļ  î›đîœļ î›ļîœļ îœŪ îœļî›Ļ  î›ĻîĢ‘îœļ îœŪî›ļ î›ŋîœļ îœļ î›Ķ-î›Ķ îœĨî ī î›ļ
îžĨ îœŪ î›đîĨĄ
â€Ē  î›ŋ :î›Ķîœļ  î›ļ îœļ îœļ î›ļ îœē  îœđîœļ î›ļ  î›ļîĨĄ îœŪîœĒî›Ļ î›ļ
 î›ĩ îœļîœļ îœŪî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ  îœļ  î›ļ  î›ļîœļ îœļ îœî›―î
â€Ē î›ūîœŪ  î›ĩ îĪ îœŪ:  îœē  î›ūîœŪ î›ļ îœļî›Ļ î›ļ îΊîĒī î›Ķ î›ļ
îœĪ îĨĄ îœŪî›ļ,   îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ î›―îœ­îœŪ îœŪî›ļ
îœļî›Ļ î›ŋîĒ—îœą  îĨĄ
6. îœļ î›Ļ îœŪî›ļîœŪ î›ļ
îœļ î›ĩ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­ î›ļ îœŪîœĒî›Ļ î›ļîœļ î›ļîœļ , î›Ķ î›―îœ“îœ† îœļî›Ļ î›ļ îœŪî›ļîœŪ î›ļ îœē
î›ļ îœđîĨĄ îœŪî›ļ  HTML, CSS î›ĩ JavaScript î›ŋîœđ î›ļî›ļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ îœļî›Ļ î›ļ î›ļ
î›ļ îœŪ îœđîĨĄ    î›Ļ î›ļ î̌îœđ î›― îœļ î›ļ î›ļ î›ļîœļ   îœļî›Ļ îœŪîĒ’îœ“îœžîƒ î›ļ îœđ- -
  î›ļ î›ļ  î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
â€Ē î›°î›―îœ‚îœąî›°îœ‘î›°îœ•:îœļî›Ļ î›ļ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­ î›ĩ îĪ î›ļ îœŊîœŪ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē :îΊîĒī îŪîĢ‘îœēîœŪ î›ļ îœŪîœŪîĐ î›ļ îœđ, î›ŋîœđîœļ , îœĨî ī î›ĩ îœļîĨĄ
â€Ē î›ŋ  îĢŒîĄ: îĢ îœ­î›Ļ, -î›Ķ î›ĩ îœĨ  î›ŋîœđ î›Ļîœđ îœēîœŪ î›ŋîœĢ îœđ(
23
î›ĐîœĒ2îœŪ
7. î›Đî›ī î›ļîœļ îœŪ î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ î›ļ
SEO (îœî›―îŠ î›Ļî›ŋ î›ēîœŪî›Ļî›ŋîœļ) î›ļ îœļî›Ļ î›ļ Google î›ŋîœđîœļ îœî›―îŠ î›Ļî›ŋ   î›ļ îœŪîœļ î›ļîœļ
îœŪ î›ēîœŪî›ĻîœĒ î›ļîœļ î›ļ îŪîœŪîĒ îœđîĨĄ SEO î›ļ îœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ, î›ļ î›ļî›Đ î›ļî›ļ  î Ŋ îœļîœļ
î›ļ îĒīî›ļ îœđ:
â€Ē î›ļ: î›Ķ îœļî›Ļ î›ļ îĪ  îŪîœŪî›ļ î›ļ î›ļ î›Ķîœē î›ļ î›ĩ î›ļ 
î›ļîĨĄ
â€Ē îœīîĒŋ îœŪ: îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœŪî›ļ îœļî›Ļ îĨ  , îœŪî›ļ  îœļî›Ļ î›đî›ŋ î›Ļî›ŋ 
îœŪîœ‹î›―îœ•îœļ îĢ•îœ­îœ‹   îĨĄ
â€Ē î›Ļ-îœŪîĐ: Google  îœļî›Ļ î›ļ îŪîœŪî›ļ îœļ îœđ î›ŋ î›Ļ î›ļ î›ļîœļ îœŪ
î›Ķîœēî›ļîœģ îœŪ 
8. îœļ î›Ļ î›ļ  î›ļ
îœļî›Ļ î ģ î›ļîœļ îœļ îœļ,  îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ  îœēî›―îœ­î  îœļ î›ļ î›ļ îœđ, îœŪîœŪ
îœŪî›Ļ î›ĩ îœĒ  î›Ļî›ļ î›ļ î›ļ  î›ļ îœģ îœđîĨĄ î›Ļ îĒ-îœĒ
 î›ļîœļ îœŪ , î›Ļ îŪîœŪîœŪîĒ î›ļ î›ŋîœ­îî›― î›ļ î›ĩ  îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļ îœŪ îœđ
îœŪî›ļ  îœĨ î›ĩ î›Ļîœđ  î›Ļ î›ļîœļ îœļ î›ļ î›ļîœļ 
9. îœļ î›Ļ î ģ î›ļ î›ĩ î›ļ î›đî›đ  î›ļ
î›ļ   îœģ  î›ŋîœļ î›ļîœļ ,  îœļî›Ļ î ģ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ îœŪî›ļ, îŪîœŪîĒ  
  îœđîĨĄ îœļî›Ļ î›ļ îœŪîœŪ  îœļ î›Ķîœļ î›ļ î›ĩ  î›đ  îœēîœŪîœŪîĒŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ
îĒīî›ļ îœđ îœŪî›ļ  î›Ķ  îœļ î›ļ î›ļ î›ŋ î›đîœļ î›ĩ îœēîœŪ îœļîĨĄ î›Đ îĪ î›ŋîœĢ,
îĨ†îœ‚îœļ î›Ķîœļ î›ļ î›ĩ îœŪîœŪ î›ļ îœŪ î›ļ î›ļ  îœļî›Ļ î›ļ  î›đîœļ
î›ļ îœŪîĢĢ îœđîĨĄ
îœŪîĒšîœœîŠ
îœļî›Ļ  î›ļ îœŪî›ļ îŪîœŪîĒ îœđ îœŪî›ŋ îœŪî›ŋ, îœŪî›ŋî›Ļ, îœŪî›ļ î›ĩ î›đî›đ îœŪ
îœđîĨĄ î›ŋ î›ļîœļ îœŪîœŪî›ŋ îœŊîΊîĒī , îœļî›Ļ îĒĐ, îĒĐ î›ĩ  î›ļîœļ îœŪ   îœļ
î›ĶîœŊ îĨĄ îœļ îœîƒî›―îœ­îœ“, îœŪ î›ĩ îœēîœŪî›ļ î›ŋîœēîœĢ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îœ‘îƒî›― î›ļîœļ   î›ļ î›ļîœļ ,
îœŪî›ŋîœļ îœļ îœđîœŪîĒ·î›ļ î›ļ î›ļ îœî îî›―îœ‹îœļ î›ĩ îŪîœŪîĢ™îœŠîŽ îœļ îœļ î›ļîœļ îœŪ î›ļ îĒīî›ļ î›ļ  î›ŋîœļ
îĨĄ î›Ŧ   î›―îœ“îœ†îœžîƒ î›ļ  î›ļî›ļîœļ , î›ļî›Đ  îĒĐ î›Ķ îœĒ î›ĩ  î›ļ îœģ î›ļîœļ
 î›ļ  îœļî›Ļ îœŪîœĒî›Ļ î›ĩ îœŪî›ļîœŪ î›ļ î›ļ îœđîĨĄ
24
î›ĐîœĒ2îœŪ
8. HTML îĢŒîĄ  îœŪîĄŧîœŪî›đ î›ļîœļ   î›―î›―  î›ļ:
(I) îœđ îœŪîœļ 
(ii)   îĢĒ 
(iii) îœļ îœđ.
:HTML  îĢîœ­î›Ļ îœŪîœļî›ī, îœļ îœĨîœŪ  î›ĩ îœŪî›ļî›ī î›ļ îœģîœŪî›ļ
HTML îœļ îœŪîœĒî›Ļ î›ĩ îœŪî›ļ î›ļ îœĪ îœđîĨĄ  îĪ î›ļ îœŪî›―îœ‡ î›ļ îœđ î›ĩ îœŪîœĒî›Ļ ,
î›Ļîœđ îœēîœŪî›ī î›ĩ îœļ îŪîœŪîœŪîœŪ î›ļîœļ î›ļî›ļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ î›Ļ HTML î›ļîœļ 
îŪîœēî›đ îœēî›ī  îœĒ  î›ŋ î›Ķ  îœļ îœŪî›―îœ‡ î›ĩ îœŪî›đîœļ  î›ļî›ļ îœļ îœļî›ŋ îœļ î›ļîœļ îœŪ
îĒīî›ļ : îĢîœ­î›Ļ îœŪîœļ , îœļ îœĨîœŪ  î›ĩ îœļ îœđîĨĄ
(I) îœđ îœŪîœļ 
HTML  îĢîœ­î›Ļ îœŪîœļ î›ļ  îœŪî›ļ îĒĐ HTML   îœŪîœŪîĒž CSS îĢîœ­î›Ļ îœģ î›ļîœļ
î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ î›ļ î›Ķ îĢîœ­î›Ļ î›ļ  î›ļîœļ î›ļîœļ î›ŋ,  îœļ HTML îœđ î›ļîœļ
 CSS îœē îœŊîœŪ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ  îœŪîœŪ îœŪîœļ  îœļ îœŊ îĢîœ­î›ĻîœŪ î›ļîœļ îœŪ  îœđ 
î›ŋ  î›ļî›Đ    ID  îœŪ îœŪîœŪîĒž   î›ĶîœŪ îĢîœ­î›Ļ îœģ î›ļ î›―îœ­îœžîœ‡îœļ îĨĄ
 îœŪ   :
î›°î›―îœ‚îœąî›°îœ‘î›°îœ•
  , <p> îœđ î›ļîœļ î›Ķ î›ļ  20 îœŪîœļ î›ļîœļ îœĨî ī î›ļ î›ļîœļ  îœļ  
îœŪî›đî›Đ îœļîĨĄ
 :
1. îœŊ î›Ķîœēî›ļîœģ :   îĢîœ­î›Ļ   îœŪî›ļ îœŪ îœŪî›ļ  î›ļ îœđ î›ļ îœļî›ŋ îœļ
îœŪî›ŋ î›ļ î›ļîœļ îĨĄ
2. î›Ķ îœđîœŪ î›ļ î›īî›Ļ î›ļ îœđ: î›Ļî›Ļ îœđîœŪ (îœđ îœŪîœļ  îœŊîœŪ) 
îœŪîœŪîĒžîœ‡îœ­ î›ļîœļ î›ļ îĢĻ îœ’îœ­ îœŊî›ļ îœđîœŪ î›ļ î›īî›Ļ î›ļ î›ļ îĨĄ
îœđ îœŪîœļ î›ī     îŪîœē îœē:
â€Ē :  î›ļ   îœđ.
â€Ē îœĨî ī-î›ļ:  î›ļ î›ļ îœŪ î›ļ îœđ.
â€Ē îœīîĒŋîœģîœŪ-:  î›ļîœļ îœŪ îœīîĒŋîœģîœŪ  îœļ î›ļ îœđîĨĄ
25
î›ĐîœĒ2îœŪ
â€Ē îœŪî›ŋ/îœđîœŪ: îœŪî›ļ  î›ļîœļ î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ī  î›Ķ îœŊ îĢ•îœ­îœ‹ î›ļ îœŪî›ŋ î›ļ îœđîĨĄ
îœŪî›ļ,  î Ŋ î›đ îœĒ îœđ îœŪî›ļ î›Ļî›Ļ îĢîœ­î›Ļ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ  î›ļîœļ îœļ HTML î›ļ
î›ĶîĒĐîĢ•îœ‡  î›ļ îœđ î›ĩ îœļ  î›đ îœēîĒ­îœ•  î›ļ îœđîĨĄ îœĢîœļ îœđîœļ î›ļ îœŊî›ŋî›ī î›ļîœļ
îœŪ, îĢîœ­î›Ļ î›ļ î›ļ îŦ  îœļ îŪîœŪ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ  CSS îœĨî›Ļ î›ļ  î›ļ îœļ
 îœđîĨĄ
(II)   îĢĒ 
HTML î›ļî›Đ  î›ļîœļ îœļ îœĨîœŪ îœŪ îŪ î›ļ îœđ î›ŋ î›ļ î›Ķîœļ îœļîœļî›ŋ  îœļ î›ļîœļ
îĢĒ î›ļ îœŪîœŪîĐ î›ļîœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļîœļ îĨĄ î›Ļ îœŪ î›ļ îœļ î›ļîœļ   î›Ķ î›ļîœļ  
îœļ î›Ļî›Ļ î›ļîœļ,   îœĒ îœļîœļ  î›Ķ î›ļîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœĒî›Ļ îœŪî›ļ  îœđîĨĄ
     îĢĒ :
1. <b> (îĒ’):
o  î›ļ îĒ’  îœđ îœļîœŪî›ļ î›ļî›Đ î›ĶîœŪîœŊ    îœđîĨĄ
o : <b>  îĒ’ îœđ</b>
2. <strong> (îœģ  ):
o <b> î›ļîœļ , îœļîœŪî›ļ  î›ĻîœŪ î›ļ îœđ îœŪî›ļ  îœģ îœđîĨĄ
o : <strong>  îœģ îœđ!</strong>
3. <i> (î›ĻîœđîœŪî›ļ):
o  î›ļ î›ĻîœđîœŪî›ļî›ĻîœĒ î›ļ, î›§îœ‘îœ‡îœ―îœ“  î›ļî›ļ îĄĻ  îœŪîœ™î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ļ îœļ î›ļîœļ îœŪ
 îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o : <i>  î›ĻîœđîœŪî›ļ îœđ</i>
4. <em> (î›ŋ îœļî›ļ îœŪî›đ   ):
o <i> î›ļîœļ , îœļîœŪî›ļ  î›ŋ îœļ îœđ, îœŪî›ŋîœļ  î›ļ î›Ķ î›ĶîœŪî›ļ îĢ™îĒž  î›ŋ îœđîĨĄ
o : <em>î›Ļ   î›ŋ îœŪ  îœđ</em>
5. <îœŪî›―îĢĨ> ( î›Ļ î›Ļ îœŪî›ļ   ):
o   î›ļ î›ļ  î›ļîœļ  î›ļ îœŪ îœīîĒŋîœģîœŪ   î›Ļî›Ļ î›ļ îœđîĨĄ
o : <mark>  î›Ļî›Ļ îœŪî›ļ  îœđ</mark>
6. <î›ū > (î›ū  ):
o  î›ļ î›ūîœļ îœĨî ī î›ļ  îŪîœŪ î›ļ îœđ, îœŪî›ŋî›ļ  î›Ķ î›ĶîĢĒî›ļ
 îœŪî›ļ î›ŋî›ļ î›ļîœļ îœŪ îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o : <small> î›ū  îœđ</small>
26
î›ĐîœĒ2îœŪ
7. <del> (    ):
o  î›ļ î›ļ îœļ   îœđ îœŪî›ļ î›Ļîœļ  îœŪ  îœđ  î›Ķ îŪîœŪî›ļ  îœđîĨĄ
o : <del>   îœŪ  îœđ</del>
8. <sub> (îĢŒîĄ) î›ĩ <sup> (îœēîĢŒîĄ):
o îœŪ î›ļ, îœŪî›ļ îœģîĐ î›ĩ îœĨ
îœē
 î›ļîœļ îœŪ  îœŪî›ļ î›ŋ îœđîĨĄ
o : H<sub>2</sub>O ( î›ļîœļ îœŪ), E = mc<sup>2</sup>
î›Ļ îœļ îŪîœļî›ļ  îĪ î›ļîœļ îœēîĒ  î›ļ îœŪîœŪîĒž îœļîĒī îœģ î›ļ îœđîĨĄ îœļ  î›ļîœļ   î›ļ
îœĪîœļ  îĒ‹  î›ļîœļ î›Ķîœģ î›Ķ    îœļîœļ , î›ŋ îĢŒîœąîœ‹  î›ŋîœđîœļ îœļîœŪîœŪîœŪ îœģ î›ļîœļ
îœŪ îĒīî›ļ îœđîĨĄ î›Ļîœļ îœŪî›ļ  î›ļîœļ îœŪ îœļ î›ļ î›ĶîœŪî›ļ îœļ îœļ   îœŪ îœđ
(III) îœļ îœđ
HTML îœļ îœļ î›ļ îĒĐîĢ•îœ‡ î›ļîœļ î›ĩ îœŪî›―îœ‡ îŪ  îŪîœŪ î›ļîœļ î›ļ î›ļ  î›ļ
îœđîĨĄ îœļ îœđ î›ļ îœļ î›ļ  î›ĩ î›ļ îœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđ, î›ŋ îœļîœģ, îœŊ î›ĩ
îžĨî›ļ îœļ î›ŋîœđ î›ŋî›ļ îœŪî›đîœļ î›ļîœļ îœŪ îœŪîœļ  îœļ  îœđîĨĄ
HTML îœŪî›ļ î›ļ îœģ îœîƒîœ“î›―îœ‹îœ­:
î›°î›―îœ‚îœąî›°îœ‘î›°îœ•
î›Ļ   :
â€Ē <table>: îœŪî›ļ î›ļ îœŊîœŪ î›ļ îœđ.
â€Ē <tr> (îœŪî›ļ ): îœŪî›ļ  î›ļ  î›ļ îŪîœŪîœŪîœŪ î›ļ îœđîĨĄ
â€Ē <th> (îœŪî›ļ îœļî›đ): î›ļ îœļî›đ îœļ î›ļ îœŊîœŪ î›ļ îœđ, î›ŋ  îĒ’ î›ĩ
î›ļîœļ î ū  îœđîĨĄ
â€Ē <td> (îœŪî›ļ îœļ):  î›ļîœļ  îĢ‘îœŪî›ļ îœļ îœļ î›ļ îŪîœŪîœŪîœŪ î›ļ îœđîĨĄ
27
î›ĐîœĒ2îœŪ
    îœŪî›ļ îœŪîœļ  :
1.  :îœŪî›ļ î›ĩ î›ļ î›ļîœļ î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ī  î›ŋîœĢ îœđ.
o : <table border="1"> îœŪî›ļ î›ļîœļ î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ī î›ļ   î›ŋîœĢ îœđîĨĄ
2. îœļîœđîœŪ:îœļ îĪ î›ĩ î›Ļî›ļ î›ī î›ļîœļ îœîœąî›― îĢ•îœ­îœ‹ î›ŋîœĢ îœđ.
o : <table cellpadding="10"> îŪîœļî›ļ îœļ î›ļîœļ î›Ķ îĪ î›ļîœļ î›―îœ­îœ“îœžîƒ î›ī îĢ•îœ­îœ‹
îœĪ îœđîĨĄ
3. îœļîĢ™îœļîœŪ:îĒĐ î›ļîœŪî›ļî›ī î›ļîœļ îœîœąî›― îĢ•îœ­îœ‹ îœŪîœŊ î›ļ îœđ.
o : <table cellspacing="5"> î›ļîœŪî›ļî›ī î›ļ 5 îœŪîœļ îœļ î›Ķ î›ļ îœđîĨĄ
4. î›ļîĢ™îœđ î›ĩ îĢ™îœđ:î›ļîœŪî›ļ î›ļ î›ļ îĒ îœđîœŪî›ŋ  î›Ŧ  îœļ î›ŋ î›ļîĨĄ
o colspan="2" î›ļ îœļ î›ļ  î›ļ î›ļ îœđ îœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ
o rowspan="2" î›ļ îœļ î›ļ   î›ļ îœđ îœļ î›ļ î›ĶîœēîœŪ îœļ îœđîĨĄ
 :
î›°î›―îœ‚îœąî›°îœ‘î›°îœ•
   î›ļ î›ĩ   îœļ îœļ î›ļîœļ  î›ļ  îœŪî›ļ  îœđîĨĄ  CSS î›ļ
 î›ļî›ļîœļ îœŪî›ļî›ī î›ļ î›ĩ î›ĶîœŪî›ļ îĢîœ­î›Ļ î›ļ î›ļîœļ , îœīîĒŋîœģîœŪ ,  î›ĩ  îŪ
î›ŋîœĢ î›ļîœļ îĨĄ
 îœŪîœļ  :
1. îœļî̐îœļ îœļîĒĪ: î›ļ îœŪî›ļ î›ļ îœģ îœŪî›ļ î›ļîœļ î›Ķ î›đ î›ļîœļ , î›ŋ î›ŋîœŪ îœļ
îœļ î›ļîœļ îœŪ  îœđîĨĄ
2.    îœŪî›ļ  :CSS î›ĩ îœģîĢîŒîœđ î›ŋîœđîœļ îŊîœļ î›ļ î›ļ  î›ļî›ļîœļ ,   îœŪî›ļ
 î›ļîœļ  î›ŋ îĢŒîœąîœ‹ î›ļ î›ļîœļ   î›Ķîœļ îœļ î›ļ îœŪî›ŋ î›ļ î›ļ îĨĄ
28
î›ĐîœĒ2îœŪ
îœļîĒĪ îœŪîœŪ îœđîœŪîĒ·î›ļ î›ĩ î›Ļ îœŪîœļî›ī î›ŋîœđîœļ , î›Đ, î›ēî›ļ îœŪ î›ļ   î›ļîœļ
, îœŪî›ŋîœļ î›ĶîœŪî›ļ î›Ķî ķîœŪîĒ î›ĩ îĢîœ­î›ĻîœŪ  îœŪ (
îœŪîĒšîœœîŠ
HTML î›ļ îĢîœ­î›Ļ îœŪîœļ , îœļ îœĨîœŪ  î›ĩ îœļ îœđ îœļ  îĒĐîĢ•îœ‡, îĢîœ­î›Ļîœē î›ĩ
îœē îĪ îœļ î›ļîœļ îœŪ îœ‘îœ―îœŪî›ļ îĨĄ îĢîœ­î›Ļ îœŪîœļ î›Ļî›Ļ î›Ķîœēî›ļîœģ  î›ļîœļ îœŪ îœ•î›―îœąîœ•îœ­îœîœ‹
îŪ î›ļ , îœļ îœĨîœŪ  îœļ î›ļ î›Ķîœģ î›Ķ î›ĩ îœļ îΊîĒī î›Ķ îœļîœļ , î›ĩ îœļ
î›ŋîœŪ îœļ î›ļ îŪîœŪ î›ļîœļ î›ļ î›ļ îœŪî›―îœ‡ î›ļ îŪ î›ļîœļ îĨĄ î›Ļ    îœŪ î›ļ
îŪ î›ĩ î›ļ î›ļîœļ î›Ķîœēî›ļîœģ  îœļ îœļî›ŋ îœŪî›ļîœŪ î›ļîœļ î›ļ î›ļîœē î›ŋ îœđîĨĄ
:   îĐ îœģ  îœļ î›Đ î Š   îœŪî›ļ  îœđ (îœŪîœŪîœŪ î›ĻîœļîœŪî›ŋ) î›ĻîœŪ îœŪ î›ļ î›ļî›Đ îĐîœēîœŪ  
îœŪ îœđîĨĄ  îĐîœēîœŪ îœļ îœŪ î›ļ îŪîœŪîœŪîĒ  ,  îœŪîœŪîĒŪ  îœļ î›Ļ îĢŸîœ­  îĐîœēîœŪ î›ļ  î›ļîœļ î›ļ îŪ î›ļîœļîĨĄ